15 Langste Treinen Ter Wereld

Tussen alle kolossen van ijzererts en steenkool op deze lijst springt de Rhätische Bahn-trein eruit als buitenbeentje. Geen goederentrein, maar een passagierstrein. Op 29 oktober 2022 koppelde de Zwitserse smalspoormaatschappij 25 treinstellen van het type Capricorn aan elkaar tot een slang van honderd rijtuigen en 1,91 kilometer. Zeven machinisten en 21 technici begeleidden de rit door de Alpen, van Preda via Bergün naar Alvaneu.

De aanleiding was het 175-jarig jubileum van de Zwitserse spoorwegen. Maar de logistiek was allesbehalve feestelijk: de machinisten communiceerden via veldtelefoons om gelijktijdig te remmen en op te trekken, het noodremsysteem werd aangepast en de maximumsnelheid was beperkt tot 30 kilometer per uur. De spanning op de bovenleiding mocht niet te hoog oplopen, waardoor twaalf uur lang geen reguliere treinen door de Albulatunnel konden rijden.

Het hoogtepunt was de passage over het Landwasserviaduct, een UNESCO-Werelderfgoedlocatie. Drieduizend toeschouwers stonden in Bergün langs het spoor. Het vorige record stond sinds 1991 op naam van de Belgische Spoorwegen, die met 70 rijtuigen een lengte van 1,73 kilometer haalden. Nederland hield het record daarvoor: in 1989 trok locomotief 1607 zestig ICR-rijtuigen van Kijfhoek naar Eindhoven, goed voor 1,6 kilometer.

Er zit niemand in de cabine. Geen machinist, geen co-pilot, niemand. De ijzerertstermen van Rio Tinto in de Pilbara-regio van West-Australië rijden volledig autonoom, aangestuurd vanuit een controlecentrum in Perth, meer dan 1.500 kilometer verderop. Guinness World Records erkende het systeem als 's werelds grootste robot.

Elke trein bestaat uit drie locomotieven en circa 240 ertswagons, samen goed voor 2,4 tot 2,5 kilometer lengte en zo'n 28.000 ton ijzererts. De gemiddelde retourreis van mijn naar haven en terug bedraagt 800 kilometer en duurt ongeveer 40 uur. Op elk willekeurig moment zijn er tot vijftig van deze treinen tegelijk onderweg over het 1.700 kilometer lange spoornetwerk.

Het AutoHaul-programma, ontwikkeld in samenwerking met Hitachi Rail, kostte bijna een miljard dollar en werd in juni 2019 volledig operationeel. De treinen hebben sindsdien meer dan 33 miljoen kilometer afgelegd. De boordcomputers bewaken snelheid, signalering en de staat van wielen en koppelingen. Als er iets mis is, stopt de trein zichzelf. Rio Tinto test inmiddels ook batterij-elektrische locomotieven om de CO₂-uitstoot van de dieselvloot te verlagen.

De 'Slang van de Sahara' is misschien wel de meest legendarische trein van deze lijst. Niet vanwege zijn lengte, maar vanwege de omstandigheden. Dagelijks vertrekt een trein van 200 tot 210 wagons, twee locomotieven en twee à drie servicewagons vanuit de mijnen rond Zouérat dwars door de Sahara naar de haven van Nouadhibou aan de Atlantische kust. De totale afstand: 704 kilometer. De reistijd: tot twintig uur als de wagons vol zitten.

Wat de trein wereldberoemd maakt onder avonturiers is dat passagiers mogen meerijden. Er is officieel een passagierswagon, maar de meeste lokale reizigers en toeristen klauteren bovenop de open ertswagons. Overdag stijgt de temperatuur boven de 40 graden, 's nachts daalt die tot rond het vriespunt. Het stof van het ijzererts dringt overal in door. Ongelukken door vallen komen voor. Het is, kort gezegd, geen treinreis voor beginners.

Toch is deze spoorlijn de economische slagader van Mauritanië. Het land exporteert jaarlijks ruim 16 miljoen ton ijzererts via deze route. De lijn werd gebouwd tussen 1960 en 1963, deels dwars door wat toen Spaans-Sahara was. Een vijf kilometer lang stuk track loopt nog altijd door het omstreden gebied van de Westelijke Sahara, wat het de kleinste spoorwegverbinding ter wereld maakt die door een niet-erkend land loopt.

Elke twintig minuten dendert er een goederentrein over de Carajás-spoorweg in het noorden van Brazilië. Zo'n 55 treinen per dag vervoeren ijzererts van de Carajás-mijn, de grootste open-pit ijzerertsmijn ter wereld, naar de haven van Ponta da Madeira in São Luís. Een standaardtrein telt tot 330 wagons, is 3,3 tot 3,5 kilometer lang en vervoert tot 40.000 ton erts per rit.

De capaciteit van de lijn is in de afgelopen decennia opgevoerd van 35 miljoen tot zo'n 230 miljoen ton per jaar, grotendeels dankzij de opening van de S11D-mijn. Vale zet een vloot van meer dan 200 locomotieven en 10.000 wagons in. De spoorlijn zelf, met breedspoor van 1,60 meter, is 892 kilometer lang en doorkruist 27 gemeenten in de staten Pará en Maranhão.

Naast vracht vervoert de lijn ook passagiers. Drie keer per week rijdt een passagierstrein de volledige route in ongeveer zestien uur. Het is de langste reguliere passagierstreinverbinding van Brazilië en vervoert jaarlijks zo'n 350.000 reizigers. De International Heavy Haul Association noemt de Carajás-spoorweg een schoolvoorbeeld van hoe spoorvervoer kosten kan drukken en industriële productiviteit kan verhogen.

Op 15 augustus 2022 schreef Indian Railways een nieuw hoofdstuk in zijn vrachtgeschiedenis met de Super Vasuki, destijds de langste goederentrein die ooit in India had gereden. Vijf standaard goederenrakes werden samengevoegd tot één kolossale eenheid van 295 wagons en zes locomotieven, met een totale lengte van 3,5 kilometer. De trein vervoerde steenkool tussen Bhilai en Korba in de South East Central Railway-zone.

Het experiment was onderdeel van een breder programma van Indian Railways om de vrachtcapaciteit te vergroten zonder evenredig meer personeel, routes en planning in te zetten. Door meerdere standaardtreinen samen te voegen kon één bemanning een vracht verplaatsen waarvoor anders vijf aparte treinen nodig waren geweest.

De naam 'Vasuki' verwijst naar de mythologische slang uit de Hindoeïstische traditie, en dat is geen toeval. De trein kronkelde zich als een reusachtige slang over de rails. Hoewel het record inmiddels is verbroken door de Rudrastra (zie verderop in deze lijst), markeerde de Super Vasuki een keerpunt voor het Indiase goederenvervoer. Het bewees dat het bestaande spoornetwerk, ontworpen voor veel kortere treinen, met aanpassingen ook geschikt is voor megaformaties.

Wat de Sishen-Saldanha-lijn bijzonder maakt, is niet een eenmalig record maar de dagelijkse realiteit. Elke trein op deze 861 kilometer lange lijn bestaat uit 342 ertswagons, acht locomotieven en heeft een totaalgewicht van 41.400 ton. De lengte: 3,78 kilometer. En dat is geen uitzondering maar standaard.

De spoorlijn verbindt de ijzerertsmijnen bij Sishen in de Noord-Kaap met de haven van Saldanha Bay aan de Atlantische kust. De lijn werd gebouwd door staalbedrijf Iscor en opende in 1976. Om de zware lasten aan te kunnen kozen de ingenieurs voor een ongebruikelijke bovenleidingspanning van 50 kilovolt wisselstroom, het dubbele van de gebruikelijke 25 kilovolt. Dat maakte het mogelijk zwaardere treinen te trekken met grotere afstanden tussen de transformatoren.

De sleutel tot de extreme treinlengte is Radio Distributed Power-technologie. Elke trein bestaat uit drie rakes van 114 wagons, gescheiden door locomotiefclusters die via radio worden aangestuurd vanuit de voorste cabine. Het hoogteverschil op de route helpt ook: vanaf Sishen op 1.295 meter hoogte daalt de lijn grotendeels richting de kust. Jaarlijks vervoert de lijn zo'n 60 miljoen ton ijzererts.

China's dorst naar energie vertaalt zich in treinen die zich meten met de zwaarste ter wereld. De Datong-Qinhuangdao-spoorlijn is een dedicated kolenspoorweg die de kolenvelden van de provincie Shanxi verbindt met de haven van Qinhuangdao aan de Bohai-zee. Dagelijks rijden er vijftig paar treinen van 2,6 kilometer lang, elk bestaande uit 210 wagons en twee HXD1-locomotieven. Elke trein vervoert meer dan 20.000 ton steenkool.

Op 2 april 2014 werd de lat nog hoger gelegd met een experimentele trein van 320 wagons, zes locomotieven en een totaalgewicht van 31.500 ton. De lengte: 3,97 kilometer. Het doel was om te testen of het bestaande spoor en de tractiesystemen bestand waren tegen nog grotere belastingen, om de capaciteit van de lijn te kunnen opschroeven.

De lijn opende in 1992 en is een van de drukste goederenspoorlijnen ter wereld. Jaarlijks wordt er meer dan 400 miljoen ton steenkool over vervoerd. De Chinese overheid investeert fors in het verlengen van treinen als alternatief voor de aanleg van nieuwe spoorlijnen, een strategie die aanzienlijk goedkoper is dan nieuwe infrastructuur bouwen.

Terwijl de standaard ijzerertstermen op de Sishen-Saldanha-lijn al tot de langste dagelijkse treinen ter wereld behoren, besloot Transnet Freight Rail in 2019 dat het nog een tandje langer kon. Met 375 wagons en een lengte van vier kilometer vestigde het bedrijf een nieuw wereldrecord voor de langste commercieel ingezette productietrein. De lading: mangaanerts.

De aanleiding was puur economisch. De export van mangaan via Transnet groeide van 5 miljoen ton in 2012-2013 naar een record van 15,1 miljoen ton in 2018-2019. In plaats van nieuwe spoorlijnen en extra rollend materieel aan te schaffen, koos Transnet voor het verlengen van bestaande treinen. Volgens het bedrijf bespaarde dat meer dan 90 procent van de geschatte kapitaalinvesteringen.

De technologie die het mogelijk maakte: distributed power met drie rakes van elk 125 wagons, gescheiden door locomotiefclusters. De bestaande infrastructuur moest worden aangepast, met name de maximale aslast die op het traject tussen Hotazel en Sishen werd verhoogd naar 30 ton per as. Na een succesvolle testrit eerder in oktober 2018 werd de 375-wagontrein volledig operationeel ingezet.

In april 2024 brak China zijn eigen record voor de langste en zwaarste goederentrein. Op de Shuozhou-Huanghua-spoorlijn, de op een na grootste kolenspoorweg van het land, voltooide een trein van 324 wagons en vier elektrische HXD1-locomotieven een testrit van Cangzhou naar de haven van Huanghua. De totale lengte: 4.088 meter. Het totaalgewicht: 32.400 ton steenkool.

De Shuozhou-Huanghua-lijn speelt een cruciale rol in China's energievoorziening. Ze verbindt de kolenrijke provincie Shanxi met de strategische haven van Huanghua in Hebei, een knooppunt voor de distributie van steenkool naar de oostkust. Reguliere treinen op de lijn zijn al fors: 30.000-tonstreinen van ruim vier kilometer lang worden sindsdien getest voor standaard inzet.

Voor China is het vergroten van de vrachtcapaciteit per trein een kwestie van nationale energiezekerheid. Steenkool levert nog altijd het leeuwendeel van de Chinese elektriciteitsproductie. Door treinen langer en zwaarder te maken kan meer brandstof worden verplaatst zonder extra spoorlijnen aan te leggen, een strategie die past bij de enorme logistieke uitdagingen van een land met 1,4 miljard inwoners.

Op 7 augustus 2025 lanceerde Indian Railways de Rudrastra, een goederentrein van 4,5 kilometer die in één klap het record werd als langste goederentrein van Azië. Het gevaarte bestond uit zes samengevoegde standaardrakes met in totaal 354 wagons, aangedreven door zeven locomotieven. Twee locomotieven stonden vooraan, de overige vijf waren verdeeld door de trein, telkens één na elke 59 wagons.

De testrit ging van station Ganjkhwaja in de deelstaat Uttar Pradesh naar Garhwa Road in Jharkhand, een afstand van 209 kilometer die in vijf uur en tien minuten werd afgelegd. Dat komt neer op een gemiddelde snelheid van ruim 40 kilometer per uur. Niet snel, maar dat was ook niet het doel. Het ging om het aantonen dat het Indiase spoornetwerk, oorspronkelijk ontworpen voor veel kortere treinen, in staat is om megaformaties veilig te vervoeren.

Spoorwegminister Ashwini Vaishnaw deelde trots een video op sociale media. De boodschap was helder: waar normaal zes aparte treinen met zes verschillende routes en bemanningen nodig zouden zijn, deed Rudrastra het in één keer. De naam verwijst naar een krachtig hindoeïstisch symbool. Indian Railways heeft aangekondigd deze aanpak verder uit te rollen om de vrachtcapaciteit te vergroten zonder het toch al drukke netwerk extra te belasten.

Geen eenmalig record, maar dagelijkse kost. Union Pacific, de grootste spoorwegmaatschappij van de Verenigde Staten, rijdt routinematig met intermodale treinen die meer dan vijf kilometer lang zijn. Op de Sunset Route tussen Californië en Texas zijn treinen van 6,1 kilometer geen uitzondering: vijf locomotieven, 280 wellcars en meer dan 500 dubbelgestapelde containers. In augustus 2025 documenteerde sensornetwerk RailState een trein van 20.000 voet (6,1 km) bij Wellton, Arizona.

Dat klinkt spectaculair, maar het is business as usual. Volgens RailState-data vormden treinen langer dan vier kilometer in december 2024 ongeveer tien procent van alle Union Pacific-treinen in het zuidwesten van de VS. Dat zijn drie tot vier van zulke kolossen per dag, alleen al op het traject Californië-Texas.

De langste niet-intermodale trein die RailState registreerde had 223 wagons en was zo'n 4,3 kilometer lang. De trend naar langere treinen is controversieel: vakbonden waarschuwen voor veiligheidsrisico's en geblokkeerde spoorwegovergangen die hulpdiensten hinderen. Een studie van onderzoekers van Brigham Young University uit 2024 concludeerde dat een trein van 200 wagons 24 procent meer kans op ontsporing heeft dan een trein van 50 wagons. De spoorwegmaatschappijen betogen dat minder maar langere treinen juist veiliger zijn omdat er minder treinen tegelijk op het netwerk rijden.

Lang voordat distributed power een standaardtechnologie werd, bewees Norfolk & Western Railway in 1967 al dat extreme treinlengtes mogelijk waren. Op 15 november van dat jaar vertrok een kolentrein van 500 wagons uit Iaeger in West Virginia richting Portsmouth in Ohio. De lengte: 6,5 kilometer. Het totaalgewicht: bijna 48.000 ton. Zes diesellocomotieven van elk 3.600 pk waren verdeeld over de trein om de enorme massa in beweging te houden.

De route van 253 kilometer voerde door het heuvelachtige Appalachengebergte, wat de prestatie des te indrukwekkender maakt. De trein vervoerde steenkool, de ruggengraat van de economie in West Virginia. Norfolk & Western was destijds een van de belangrijkste kolenspoorwegen van de VS en stond bekend om zijn innovatieve benadering van zware vracht.

Hoewel het Guinness Book of Records deze trein decennialang als een van de langste ter wereld noteerde, is het record inmiddels meerdere keren gebroken. Maar als pionier in het tijdperk vóór elektronische treinbesturing verdient de Norfolk & Western-kolentrein zijn plek in de geschiedenisboeken. De zes locomotieven werden handmatig gecoördineerd door machinisten die via radio communiceerden, een prestatie die in de jaren zestig allesbehalve vanzelfsprekend was.

In de nadagen van de Sovjet-Unie, op 20 februari 1986, vertrok vanuit het Kazachse Ekibastuz een kolentrein die de boeken in zou gaan als een van de langste ooit. Met 439 wagons, een totaalgewicht van 43.400 ton en een lengte van 6,5 kilometer kroop het gevaarte door het Oeralgebergte richting de energiecentrales van Krasnogorsk.

Ekibastuz was en is een van de grootste steenkoolvelden ter wereld. De Sovjet-Unie was voor zijn energievoorziening sterk afhankelijk van steenkool uit deze regio, en het spoor was de enige praktische manier om de enorme hoeveelheden brandstof naar de centrales in het westen te verplaatsen. Het Kazachse spoorwegnetwerk, gebouwd op Sovjet-breedspoor van 1.520 millimeter, was robuust genoeg om dergelijke belastingen aan te kunnen.

Wat deze trein extra opmerkelijk maakt, is de context. In 1986 had de Sovjet-Unie nog geen toegang tot de geavanceerde distributed power-systemen die later in Australië en de VS werden ontwikkeld. De coördinatie tussen de locomotieven moest grotendeels handmatig gebeuren. Dat maakt de lengte van 6,5 kilometer, in combinatie met het ruige terrein van de Oeral, een prestatie die met de technologie van die tijd buitengewoon knap was.

Op een zaterdagmiddag in augustus 1989 begon in Sishen een rit die bijna fout ging maar uiteindelijk de geschiedenisboeken haalde. South African Transport Services koppelde 660 volledig beladen ertswagons aan negen elektrische en zeven diesellocomotieven. Het resultaat: een trein van 7,28 kilometer en 70.543 ton, voldoende ijzererts om in één keer een heel vrachtschip te vullen.

Het duurde twaalf minuten voordat de complete trein voorbij de ingenieurs was gereden die de start begeleidden. De snelheid werd beperkt tot vijftien kilometer per uur, want bij die snelheid had het gevaarte al drie kilometer remafstand nodig om volledig tot stilstand te komen. Elke koppeling werd tijdens de rit gecontroleerd op schade.

De trein kreeg de bijnaam 'The Monster' en de rit verliep niet vlekkeloos. Er waren problemen die het vertrek bijna zeven uur vertraagden. Maar uiteindelijk legde de trein de volledige 861 kilometer van Sishen naar Saldanha Bay af. Bij aankomst op zondagmiddag konden de Zuid-Afrikaanse spoorwegmannen de champagne ontkurken. Het record voor langste en zwaarste trein ter wereld was gebroken, en het zou twaalf jaar standhouden tot BHP in Australië het in 2001 overtrof.

Op 21 juni 2001 reed in de Pilbara-regio van West-Australië de langste en zwaarste trein die de wereld ooit heeft gezien. BHP Iron Ore assembleerde een trein van 682 ertswagons en acht General Electric AC6000CW-locomotieven met een totale lengte van 7,353 kilometer. Het totaalgewicht: 99.734 ton, waarvan 82.000 ton ijzererts. Dat is vergelijkbaar met het gewicht van meer dan vierhonderd Vrijheidsbeelden.

Wat de prestatie extra bijzonder maakt: de volledige trein werd bestuurd door één enkele machinist. De acht locomotieven waren verspreid over de lengte van de trein, in paren van twee en als twee losse units. Vanuit de voorste cabine kon de machinist via een geavanceerd besturingssysteem alle locomotieven tegelijk aansturen, ook al bevonden sommige zich op bijna een kilometer afstand.

De rit was een test van precies dit distributed power-systeem. De trein reed 275 kilometer van de Newman- en Yandi-mijnen naar de haven van Port Hedland. De reis duurde tien uur en vier minuten. BHP overtroeg met dit record de vorige recordhouder, de Zuid-Afrikaanse SATS-trein uit 1989 die 7,28 kilometer lang was. Meer dan twintig jaar later is het record volgens Guinness World Records nog altijd niet gebroken. BHP's reguliere treinen in de Pilbara zijn overigens ook geen lichtgewichten: standaard bestaan ze uit 268 wagons, zijn 2,8 kilometer lang en vervoeren 24.200 ton ijzererts per rit.