15 Grootste Datacenters Ter Wereld

Op slechts honderd kilometer van de poolcirkel bouwde Meta in 2013 zijn eerste datacenter buiten de Verenigde Staten. De keuze voor Luleå was strategisch: de gemiddelde jaartemperatuur ligt rond de 1 graad Celsius, waardoor de servers vrijwel het hele jaar door gratis gekoeld worden met buitenlucht. Kunstmatige koeling is nauwelijks nodig, en dat scheelt enorm in het energieverbruik.

Het datacenter draait volledig op hernieuwbare energie, grotendeels waterkracht uit de Lule-rivier. De PUE (Power Usage Effectiveness) bedraagt circa 1,07, wat uitzonderlijk laag is. Ter vergelijking: het gemiddelde datacenter wereldwijd heeft een PUE van 1,58. Elke eenheid energie die Luleå aan koeling kwijt is, gebruikt een gemiddeld datacenter bijna acht keer zo veel.

Na meerdere uitbreidingen beslaat de campus inmiddels zo'n 100.000 vierkante meter. Meta koos bewust voor de Zweedse locatie vanwege de combinatie van koude lucht, goedkope hernieuwbare stroom en een stabiel elektriciteitsnetwerk. Het datacenter verwerkt een deel van het Europese verkeer van Facebook, Instagram en WhatsApp.

Apple staat niet bekend om openheid over zijn infrastructuur, maar het Mesa Data Center in Arizona is een uitzondering. De faciliteit, waarin Apple meer dan twee miljard dollar investeerde, fungeert als het zenuwcentrum van alle Apple-datacenteroperaties wereldwijd. Vanuit Mesa worden iCloud, Siri, iMessage, Apple Maps en de App Store aangestuurd en gemonitord.

Het terrein omvat een eigen zonnepark dat het datacenter van hernieuwbare energie voorziet. Apple claimt dat al zijn datacenters wereldwijd op honderd procent hernieuwbare energie draaien. De campus in Mesa is een voormalige saffabriek van GT Advanced Technologies die Apple in 2015 overnam en ombouwde tot datacenter. Zo'n 150 medewerkers houden de operaties draaiende.

Wat het Mesa-datacenter uniek maakt, is zijn functie. Waar de meeste faciliteiten op deze lijst data opslaan of verwerken, is Mesa primair een commandocentrum. Het monitort de gezondheid en prestaties van Apple's volledige datacenternetwerk, verspreid over Noord-Amerika, Europa en Azië.

India's ambitie om een wereldwijde digitale hub te worden heeft een fysiek gezicht gekregen in Yotta NM1, het vlaggenschip van Yotta Infrastructure nabij Mumbai. De faciliteit is het enige multi-tenant datacenter in India met een Tier IV-certificering, de hoogste standaard voor betrouwbaarheid en redundantie. Dat betekent: volledig dubbel uitgevoerde stroom- en koelsystemen, met een gegarandeerde uptime van 99,995 procent.

Het gebouw biedt ruimte aan meer dan 7.000 serverracks en is ontworpen om aardbevingen te weerstaan. De locatie nabij Mumbai is niet toevallig: de stad ligt dicht bij de landingsstations van meerdere onderzeese glasvezelkabels die India verbinden met de rest van de wereld. Dat garandeert snelle en betrouwbare connectiviteit.

Yotta NM1 is slechts het eerste gebouw van een groter plan. Het volledige Yotta Data Center Park is ontworpen om uiteindelijk 200 MW aan stroomcapaciteit te leveren over meerdere gebouwen. India is bezig met een inhaalslag op het gebied van datacenterinfrastructuur, aangejaagd door de groeiende vraag naar cloud computing en digitale overheidsdiensten van een bevolking van 1,4 miljard.

Geen datacenter ter wereld is zo omgeven met geheimzinnigheid als de Utah Data Center van de NSA. De faciliteit, officieel het Intelligence Community Comprehensive National Cybersecurity Initiative Data Center, werd in 2014 geopend en kostte naar verluidt 1,5 miljard dollar. De exacte capaciteit is geheim, maar schattingen lopen uiteen van twee tot vijf exabytes. Dat is genoeg om de volledige communicatie van miljoenen mensen jarenlang op te slaan.

Het complex ligt in Camp Williams, een militaire basis ten zuiden van Salt Lake City. De beveiliging is navenant: het terrein is omringd door hekken met detectiesensoren, bewaakt door gewapende beveiligers en uitgerust met anti-voertuigbarrières. Bezoekers zijn er niet welkom.

De openheid van de Amerikaanse overheid over de faciliteit beperkt zich tot de basisfeiten. De NSA heeft bevestigd dat het datacenter dient voor het opslaan en verwerken van inlichtingendata, maar details over wat er precies wordt bewaard en geanalyseerd zijn geclassificeerd. De onthullingen van klokkenluider Edward Snowden in 2013 brachten het bestaan van het datacenter onder brede publieke aandacht, omdat het een centrale rol bleek te spelen in de massasurveillanceprogramma's van de Amerikaanse inlichtingendiensten.

In het hart van Chicago, aan de oevers van Lake Michigan, staat een acht verdiepingen hoog gebouw dat eruitziet als een doorsnee kantoorpand. Maar het Lakeside Technology Center is een van de belangrijkste telecommunicatieknooppunten van Noord-Amerika. Het gebouw, eigendom van Digital Realty, wordt aangeduid als een 'carrier hotel': een faciliteit waar tientallen telecom- en internetproviders elkaars netwerken ontmoeten en data uitwisselen.

Het gebouw dateert uit 1912 en deed oorspronkelijk dienst als drukkerij voor de Donnelley-groep. In 1999 werd het omgebouwd tot datacenter. Met meer dan 100.000 vierkante meter vloeroppervlak en 100 megawatt aan stroomcapaciteit is het een van de grootste colocatiefaciliteiten in de VS.

Het meest opvallende technische detail is het koelsysteem. Het Lakeside Technology Center gebruikt een ondergrondse opslagtank van 8,5 miljoen liter gekoeld water. 's Nachts, wanneer elektriciteit goedkoper is, wordt het water gekoeld. Overdag wordt dat koude water rondgepompt om de servers op temperatuur te houden. Die aanpak drukt niet alleen de energiekosten, maar ontlast ook het elektriciteitsnetwerk van Chicago op piekuren.

Bengaluru is al decennia het technologiecentrum van India, en het Tulip Data Center past naadloos in dat profiel. Met 12.000 serverracks en een stroomcapaciteit van 100 MW is het de grootste datacenterfaciliteit van het land. Het gebouw is opgetrokken volgens Tier III- en Tier IV-standaarden en biedt ruimte voor 1.500 werkplekken, zodat bedrijven hun IT-teams direct naast hun hardware kunnen huisvesten.

Tulip claimt het meest energiezuinige datacenter van India te exploiteren. Op volle capaciteit bespaart de faciliteit naar schatting 35 MW aan stroom vergeleken met vergelijkbare datacenters, dankzij geavanceerde koeltechnologie en intelligent gebouwbeheer. Alle cruciale systemen worden aangestuurd vanuit een centraal beheersplatform dat stroom, klimaatbeheersing en beveiliging realtime bewaakt.

De groei van India's datacentermarkt is explosief. Het land telt inmiddels honderden faciliteiten, gedreven door de digitalisering van overheidsdiensten, de opkomst van Indiase cloudproviders en de enorme vraag naar streaming en e-commerce van een bevolking die massaal online gaat.

Op een terrein van 99 hectare in de buitenwijken van Atlanta staat een van de krachtigste datacentercampussen van de Verenigde Staten. QTS Atlanta-Metro, bekend als Atlanta 1, omvat vier faciliteiten (DC1 tot DC4) met een gezamenlijk vermogen van 278 megawatt. Het complex wordt gevoed door drie eigen substations van Georgia Power.

Atlanta is om meerdere redenen een strategische locatie voor datacenters. De stad is een van de belangrijkste glasvezelknooppunten van het zuidoosten van de VS, met directe verbindingen naar financiële centra en overheidsinstanties. Daarnaast zijn de energiekosten in Georgia relatief laag vergeleken met de oostkust. QTS heeft de campus uitgerust met elektrische oplaadstations en positioneert de faciliteit als een hub voor zowel enterprise- als hyperscale-klanten.

De campus is voortgebouwd op een voormalig kantoorcomplex van AT&T en heeft in de loop der jaren meerdere uitbreidingen ondergaan. Met de toenemende vraag naar AI-rekenkracht investeert QTS fors in het vergroten van de stroomcapaciteit per rack, omdat AI-workloads aanzienlijk meer energie verbruiken dan traditionele cloudtoepassingen.

Microsoft opende zijn eerste datacenter in Quincy in 2007 en koos de locatie om dezelfde reden die al generaties lang boeren en industrie naar deze regio trekt: goedkope energie. De Columbia River en zijn zijrivieren voeden een netwerk van waterkrachtcentrales die tot de goedkoopste elektriciteit van de VS produceren. Voor een bedrijf dat miljarden kilowattuur per jaar nodig heeft, is dat een beslissend voordeel.

De campus is sindsdien meerdere keren uitgebreid en beslaat inmiddels zo'n 74.000 vierkante meter. Het koele, droge klimaat van centraal Washington vermindert de behoefte aan kunstmatige koeling aanzienlijk. Microsoft heeft de locatie gebruikt als testterrein voor innovatieve duurzaamheidsinitiatieven, waaronder grid-interactieve energiesystemen en waterbesparingstechnologieën.

Quincy speelt een sleutelrol in het Azure-cloudnetwerk van Microsoft. De servers hier verwerken data voor bedrijven wereldwijd, van kleine startups tot Fortune 500-ondernemingen. Met de toenemende vraag naar AI-capaciteit via Azure OpenAI Service investeert Microsoft opnieuw fors in uitbreiding. Het bedrijf kondigde in 2024 aan Three Mile Island, de voormalige kerncentrale in Pennsylvania, te heropenen om zijn datacenters van schone energie te voorzien.

In het Noorse vissersdorp Ballangen, boven de poolcirkel, heeft het bedrijf Kolos plannen voor wat het grootste datacenter ter wereld zou kunnen worden. De faciliteit is ontworpen voor een oppervlakte van 600.000 vierkante meter op vier verdiepingen, met een stroomcapaciteit van maar liefst 1.000 megawatt. Dat zou het het krachtigste datacenter ter wereld maken.

De locatie is niet willekeurig gekozen. Noorwegen beschikt over een overvloed aan goedkope waterkracht en de temperaturen rond Ballangen maken kunstmatige koeling overbodig. Koeling is verantwoordelijk voor 30 tot 40 procent van het energieverbruik van een gemiddeld datacenter, dus de besparing is enorm. De fjorden bieden daarnaast een natuurlijke barrière tegen extreme weersomstandigheden.

Het project bevindt zich nog in de ontwikkelingsfase en is afhankelijk van aanzienlijke investeringen. CEO Håvard Lillebo heeft aangegeven dat het bedrijf miljoenen aan Noorse investeringen heeft opgehaald en samenwerkt met een Amerikaanse investeringsbank voor de rest. Als Kolos volledig gebouwd wordt, zou het de huidige nummer één op deze lijst ruimschoots overtreffen.

In de katoenvelden van het noordoosten van Louisiana verrijst wat het meest ambitieuze datacenterproject ter wereld kan worden. Meta's Hyperion, intern eerst bekend als 'Project Sucre', beslaat 2.250 hectare en zal bij voltooiing zo'n vier miljoen vierkante meter aan gebouwen omvatten. Mark Zuckerberg omschreef het als 'zo groot dat het een flink deel van Manhattan zou bedekken'.

De investering bedraagt meer dan tien miljard dollar. De eerste fase, gericht op 1,5 tot 2 gigawatt aan rekenkracht, moet rond 2028 operationeel zijn. Uiteindelijk wil Meta opschalen naar vijf gigawatt, genoeg om meer dan drie miljoen GPU's van stroom te voorzien. Die rekenkracht is bedoeld voor het trainen van de volgende generatie AI-modellen, waaronder opvolgers van het Llama-model.

De stroomvoorziening is een verhaal apart. Energieleverancier Entergy heeft goedkeuring gevraagd om drie nieuwe gascentrales te bouwen voor bijna vier miljard dollar, specifiek om Hyperion van energie te voorzien. Dat heeft geleid tot lokaal protest: milieuorganisaties vrezen dat de kosten deels worden doorberekend aan gewone huishoudens in Louisiana, een van de armste staten van de VS.

Op slechts vijftig kilometer ten zuiden van Beijing, in de stad Langfang, ligt het Range International Information Hub. Met een oppervlakte van 585.000 vierkante meter is het een van de grootste datacenterprojecten in China en een belangrijke schakel in de digitale infrastructuur van de hoofdstedelijke regio.

Het datacenter is gebouwd in samenwerking met techgigant IBM en bedient zowel Chinese overheidsinstanties als commerciële bedrijven. De locatie nabij Beijing en Tianjin garandeert toegang tot hogesnelheidsglasvezelnetwerken en een grote pool van IT-specialisten. Het datacenter speelt een rol in China's ambitie om onafhankelijker te worden van buitenlandse cloudproviders.

China investeert op ongekende schaal in datacenterinfrastructuur. Het land produceert en verbruikt meer data dan welk ander land ter wereld, aangedreven door e-commercegiganten als Alibaba en JD.com, sociale mediaplatformen als WeChat en Douyin, en de snel groeiende AI-sector. De Chinese overheid heeft het 'East Data, West Computing'-programma gelanceerd, dat datacenters bewust naar het westen en noorden van het land verplaatst, waar energie goedkoper is en koeling minder kost.

Alibaba's datacenter in Zhangbei County is het fysieke hart van Alibaba Cloud, de grootste cloudprovider van Azië en de vierde ter wereld. Het complex telt 52 gebouwen, elk ontworpen om tot 50.000 serverracks te herbergen. De totale investering bedroeg meer dan 2,9 miljard dollar.

De locatie in het noorden van de provincie Hebei is gekozen vanwege het klimaat. De regio kent koude winters die de koelingskosten drastisch drukken. Zhangbei ligt op een plateau met temperaturen die in de winter dalen tot min twintig graden, waardoor free-air cooling het grootste deel van het jaar mogelijk is.

Het datacenter is cruciaal voor het ecosysteem van Alibaba. Het verwerkt de data van Taobao en Tmall (China's grootste e-commerceplatformen), Alipay (meer dan een miljard gebruikers), en DingTalk (de bedrijfscommunicatie-app die tijdens de pandemie explodeerde in populariteit). Tijdens Singles' Day, het jaarlijkse Chinese koopjesfestijn, verwerkt Alibaba Cloud in enkele uren meer dan 500.000 transacties per seconde. Die piekcapaciteit wordt mogelijk gemaakt door de enorme schaal van faciliteiten als Zhangbei.

Naast China Telecom heeft ook China Mobile een gigantisch datacenter gebouwd in het Inner Mongolia Information Park in Hohhot. De faciliteit beslaat zo'n 660.000 vierkante meter en herbergt naar schatting 9.000 racks met meer dan 100.000 servers. Het complex is niet alleen groot in oppervlakte, maar ook in rekenkracht: met 6,7 EFLOPS (exaflops) en 20.000 AI-acceleratorkaarten is het een van de krachtigste intelligente rekencentra ter wereld.

China Mobile, 's werelds grootste telecomprovider qua abonnees, gebruikt de faciliteit voor een breed scala aan diensten: van mobiele datatransmissie voor zijn bijna miljard klanten tot cloud computing en AI-toepassingen. Het datacenter profiteert van dezelfde locatievoordelen als zijn buurman China Telecom: de koude winters van Binnen-Mongolië, relatief goedkope energie en de nabijheid van Beijing.

De Chinese telecomgiganten investeren fors in AI-infrastructuur als onderdeel van het nationale beleid om China tot wereldleider in kunstmatige intelligentie te maken tegen 2030. Het China Mobile-datacenter in Hohhot is een van de pijlers onder die ambitie. De faciliteit ondersteunt onder meer smart city-projecten, autonome voertuigen en geavanceerde spraakherkenning voor het Chinese 5G-netwerk.

In de woestijn van Nevada, op een steenworp afstand van de Tahoe Reno Industrial Center, staat de Citadel van Switch. Het complex beslaat 669.000 vierkante meter en is het grootste colocatiedatacenter ter wereld. Colocatie betekent dat honderden bedrijven er serverruimte huren, van techstartups tot Fortune 500-bedrijven en overheidsinstanties.

De cijfers zijn duizelingwekkend: 650 megawatt aan stroomcapaciteit, Tier IV Gold-certificering (de hoogste industriestandaard), volledig draaiend op hernieuwbare energie, en omringd door een zes meter hoge betonnen muur voor maximale beveiliging. Het complex is ontworpen door Switch-oprichter Rob Roy, die bekendstaat als een van de meest invloedrijke figuren in de datacenterindustrie.

Switch begon in Las Vegas met de SuperNAP, die jarenlang het grootste datacenter van de VS was. De Citadel in Tahoe Reno overtreft de SuperNAP ruimschoots. Het grootste gebouw, TAHOE RENO 1, beslaat alleen al 130.000 vierkante meter met 130 MW aan stroomcapaciteit. De woestijnlocatie biedt niet alleen goedkope grond, maar ook een laag risico op natuurrampen. In de wijde omgeving van Las Vegas is nooit een aardbeving, orkaan of tsunami geregistreerd.

Met bijna een miljoen vierkante meter is het China Telecom-datacenter in het Inner Mongolia Information Park in Hohhot het grootste datacenter ter wereld qua fysieke oppervlakte. Het complex is meer dan een verzameling serverracks. Het omvat cloudcomputingfaciliteiten, callcenters, magazijnen, kantoren en zelfs woonruimte voor personeel. De totale investering bedroeg naar schatting drie miljard dollar.

Het datacenter bedient enkele van de grootste techbedrijven ter wereld: Alibaba, Tencent, Baidu en tal van Chinese overheidsinstanties vertrouwen op de infrastructuur in Hohhot. De locatie in Binnen-Mongolië is strategisch gekozen. De regio biedt koude winters voor natuurlijke koeling, relatief goedkope energie (deels uit steenkool, maar steeds meer uit wind en zonne-energie), en uitgestrekte vlaktes waar ruimte geen beperkende factor is.

Ondanks zijn enorme oppervlakte is de stroomcapaciteit van 150 megawatt relatief bescheiden vergeleken met bijvoorbeeld Switch's Citadel (650 MW). Dat komt doordat een groot deel van de campus niet uit serverruimte bestaat maar uit ondersteunende faciliteiten. De trend in de industrie is duidelijk: oppervlakte alleen zegt niet alles. Stroomcapaciteit en rekenkracht per vierkante meter worden steeds belangrijkere maatstaven, zeker nu AI-workloads een veelvoud van de energie verbruiken van traditionele cloudtoepassingen.