10 Grootste Kattenrassen Ter Wereld

Een luipaardprint in je woonkamer. Dat is in een notendop de Bengal, een kruising tussen de Aziatische luipaardkat en diverse huiskatrassen. Het resultaat is een gespierde, atletische kat met een vacht die glinstert in het licht en een patroon draagt dat je eerder in een natuurdocumentaire verwacht dan op je bank.

De Bengal is in 1963 voor het eerst gefokt door Jean Mill, een genetica-afgestudeerde uit Californië. Haar doel was een huiskat met het uiterlijk van een wilde kat maar het karakter van een gezelschapsdier. Dat is gelukt, al moet je wel rekening houden met een energieniveau dat de meeste katten doet verbleken. Bengals klimmen overal op, leren trucs, en sommige apporteren zelfs als een hond.

Wat de Bengal onderscheidt van de meeste rassen op deze lijst: hun formaat komt niet zozeer van bulk, maar van pure spieropbouw. Een kater van zeven kilo voelt compacter en harder aan dan een even zware lapjeskat. En dan is er nog die opvallende eigenschap waar veel eigenaren over praten. Bengals zijn gek op water. Douchen met de deur open is vragen om gezelschap.

De meeste katten houden water op veilige afstand. De Turkse Van duikt erin. Dit ras uit het gebied rond het Vanmeer in Oost-Turkije staat al eeuwen bekend als 'de zwemmende kat', en dat is geen overdrijving. Eigenaren melden regelmatig dat hun Van spontaan het bad in springt of in de vijver gaat pootjebaden.

Het kenmerkende uiterlijk is moeilijk te missen. Een overwegend witte vacht met gekleurde aftekeningen op de kop en de staart, het zogenaamde Van-patroon. Die vacht is niet alleen mooi maar ook functioneel. Ze is waterafstotend en mist een onderlaag, waardoor de kat na een duik verrassend snel weer droog is.

De Turkse Van is een zeldzaam ras, zelfs in Turkije. De Turkse overheid beschouwt het als nationaal erfgoed en de universiteit van Van houdt er al decennia een fokprogramma voor in stand. Qua karakter is dit geen schootkat. De Van is energiek, eigenzinnig en atletisch, met brede schouders en een opvallend gespierde bouw voor een niet-hybride ras. Verwacht een kat die liever naast je zit dan op je schoot.

Ronde kop, dikke wangen, een blik die permanent licht chagrijnig staat. De Brits Korthaar is het kattenras dat model stond voor de Cheshire Cat uit Alice in Wonderland, en je begrijpt meteen waarom. Alles aan deze kat oogt breed, stevig en een tikje onverstoord.

Ondanks dat chagrijnige uiterlijk is de Brits Korthaar een van de meest ontspannen rassen die je in huis kunt halen. Ze zijn kalm, niet opdringerig, en komen prima overweg met kinderen en andere huisdieren. Het zijn geen katten die voortdurend aandacht eisen. Eerder het type dat tevreden naast je op de bank zit, zonder dat er per se geaaid hoeft te worden.

De gezondheid is een sterk punt. Met een levensverwachting van veertien tot twintig jaar is de Brits Korthaar een van de langslevende grote rassen. Ze produceren ook minder huidschilfers dan veel andere katten, wat ze relatief geschikt maakt voor mensen met een milde allergie. Een kanttekening: hun rustige aard maakt ze gevoelig voor overgewicht. Wie een Brits Korthaar in huis haalt, doet er goed aan de voeding in de gaten te houden. Deze kat beweegt niet uit zichzelf meer dan strikt noodzakelijk.

Rusland heeft een officiële nationale kat, en dat is de Siberiër. Een beer van een kat met een driedubbele vacht die speciaal ontwikkeld is om temperaturen van min veertig te overleven. Die vacht is waterafstotend, isolerend en verrassend genoeg voor allergieliders relatief vriendelijk. Siberische katten produceren namelijk minder van het eiwit Fel d 1, de belangrijkste veroorzaker van kattenallergie.

Het ras bestaat al meer dan duizend jaar. In Russische kloosters en op boerderijen hielden Siberiërs eeuwenlang de muizenpopulatie in bedwang, en in de Russische folklore duiken ze geregeld op als beschermers van het huis. Tot 1990 kwamen ze nauwelijks buiten Rusland voor, maar sindsdien heeft het ras een snelle opmars gemaakt in Europa en Noord-Amerika.

Een Siberiër is geen kat die snel volwassen wordt. Het duurt drie tot vijf jaar voordat ze hun volledige formaat bereiken, wat zelfs voor een groot ras uitzonderlijk lang is. Katers die dan acht tot tien kilo wegen, zijn geen uitzondering. Ondanks dat formaat zijn het beweeglijke, speelse katten die probleemloos meubels beklimmen en met plezier achter een balletje aan rennen.

Til een Ragdoll op en je voelt meteen waar de naam vandaan komt. Deze kat wordt volkomen slap als je hem optilt, als een lappenpop die zich gewillig in je armen vlijt. Het is een eigenschap die zo kenmerkend is voor het ras dat fokster Ann Baker er in de jaren zestig de naam aan ontleende.

Met hun hemelsblauwe ogen en colorpoint-tekening (een licht lichaam met donkere extremiteiten) zijn Ragdolls een van de mooiste grote katten die je in huis kunt halen. Maar hun populariteit danken ze minstens zoveel aan hun karakter. Ragdolls volgen hun baasje door het huis, komen aan de deur begroeten en zoeken voortdurend fysiek contact. In Amerika worden ze 'puppy cats' genoemd, en die bijnaam is verdiend.

Een detail dat veel aspirant-eigenaren verrast: Ragdoll-kittens worden allemaal spierwit geboren. De kenmerkende kleurpatronen ontwikkelen zich pas na enkele weken, en het kan tot twee jaar duren voordat de definitieve kleur volledig zichtbaar is. Binnen één nest kun je daardoor kittens hebben die er totaal verschillend uitzien, van roomwit met grijze punten tot diep chocoladebruin.

Qua formaat bereiken Ragdolls hun volle gewicht pas rond hun vierde levensjaar. Een volwassen kater van negen kilo is eerder regel dan uitzondering.

Verwar ze niet met hun Ragdoll-neven. De Ragamuffin is een eigen ras dat in de jaren negentig ontstond toen fokkers de Ragdoll kruisten met Perzen, Himalayans en andere langharige rassen. Het doel was een grotere genetische diversiteit en een breder kleurenpalet, en dat is gelukt. Ragamuffins zijn er in vrijwel elke kleur en elk patroon dat je je kunt voorstellen.

De bijnaam 'teddybeerkatten' is geen marketingpraatje. Ragamuffins zijn zo vertrouwend en aanhankelijk dat fokkers eigenaren adviseren ze niet vrij buiten te laten rondlopen. Niet omdat ze agressief zijn, maar precies het tegenovergestelde. Deze katten maken zo makkelijk vrienden dat ze gewoon met een vreemde mee kunnen lopen.

Met een vacht die dikker en gevarieerder is dan die van de Ragdoll, lijken Ragamuffins vaak nog groter dan ze zijn. Een kater van negen kilo ziet eruit alsof hij er twaalf weegt. Die vacht voelt overigens verrassend zacht en klit minder snel dan je zou verwachten, wat het onderhoud meevalt voor een langhaarras.

In de Noorse folklore leefde er een kat in de bossen die verscheen en verdween als bij toverslag. Soms zag je alleen een dikke, harige staart tussen de bomen. Noorse kattenfokkers besloten een ras te ontwikkelen dat de belichaming was van die legende, en zo ontstond de Noorse Boskat. Of het verhaal klopt, is een tweede. Maar het ras zelf is onmiskenbaar indrukwekkend.

Met hun waterafstotende dubbele vacht, gepluimde oren en enorme poten zijn Noorse Boskatten gebouwd voor de Scandinavische winter. Die poten werken als sneeuwschoenen, compleet met plukjes haar tussen de tenen voor extra grip op ijs. Het zijn sterke, gespierde katten die beter klimmen dan bijna elk ander ras. Geen boekenkast of kast is veilig.

Genetisch delen Noorse Boskatten een gemeenschappelijke voorouder met de Maine Coon, wat hun gelijkenis verklaart. Beide rassen ontwikkelden onafhankelijk van elkaar vergelijkbare kenmerken door vergelijkbare klimaatomstandigheden. Een mooi voorbeeld van convergente evolutie.

Een punt van aandacht: Noorse Boskatten zijn vatbaarder voor bepaalde erfelijke aandoeningen dan sommige andere grote rassen, waaronder glycogeenstapelingsziekte type IV en hypertrofische cardiomyopathie. DNA-tests bij de fokker zijn daarom geen overbodige luxe.

Een paar duizend jaar geleden deden de bewoners van het oude Egypte iets opmerkelijks. Ze kruisten hun tamme huiskatten met de wilde Felis chaus, de moeraskat die door het Midden-Oosten en Zuidoost-Azië zwerft. Het resultaat was een hybride die zowel de kracht en atletiek van een wilde kat bezat als het vermogen om met mensen samen te leven. De Chausie is in feite een van de oudste hybride kattenrassen ter wereld, al werd hij pas in 1995 officieel erkend door TICA.

Wat opvalt aan een Chausie is de bouw. Lang, mager, met een diepe borstkas en poten die langer zijn dan je van een huiskat verwacht. Ondanks een gewicht dat kan oplopen tot elf kilo bij katers, ogen ze nooit log of zwaar. Alles aan deze kat is ontworpen voor snelheid en explosiviteit. Ze springen zonder moeite anderhalve meter de lucht in vanuit stilstand.

Die atletiek vraagt wel iets terug. Chausies zijn geen katten voor een klein appartement of een baasje dat veel van huis is. Ze hebben ruimte nodig, stimulatie, en een vaste routine. Veranderingen in hun omgeving kunnen stress veroorzaken, en een verveelde Chausie vindt gegarandeerd iets om kapot te maken. Maar wie de tijd en ruimte heeft, krijgt er een buitengewoon loyale en intelligente metgezel voor terug.

Het grootste niet-hybride kattenras ter wereld. Een volwassen Maine Coon-kater weegt gemiddeld acht tot tien kilo, maar uitschieters van elf kilo of meer komen geregeld voor. En dan hebben we het nog niet eens over de lengte. De Italiaanse Maine Coon Barivel is sinds 2018 de langste levende kat ter wereld, met een lengte van 120 centimeter van neus tot staartpunt. Dat is langer dan een gemiddelde zesjarige.

De oorsprong van het ras is omgeven door mythen. Eén verhaal claimt dat Maine Coons afstammen van katten die Marie Antoinette naar Amerika verscheepte toen ze probeerde te vluchten. Een ander verhaal linkt ze aan de Vikingen. De werkelijkheid is nuchterder: genetisch onderzoek toont aan dat Maine Coons afstammen van Europese katten die met Engelse kolonisten meekwamen naar New England in de zeventiende en achttiende eeuw. In het koude klimaat van Maine ontwikkelden ze hun kenmerkende eigenschappen: een dikke waterafstotende vacht, gepluimde oren, enorme poten met haarbosjes als sneeuwschoenen, en een gespierde bouw.

Het karakter levert de Maine Coon de bijnaam 'gentle giant' op. Ze zijn speels, sociaal en opvallend hondachtig in hun gedrag. Veel Maine Coons leren apporteren, lopen aan de lijn, en begroeten hun baasje bij de deur. Nog een eigenaardigheidje: Maine Coons miauwen niet op de gebruikelijke manier. Ze produceren een geluid dat het midden houdt tussen een chirp en een tril, een soort vogelachtig geluidje dat eigenaren als 'praten' omschrijven.

Een Maine Coon is pas op zijn derde tot vijfde levensjaar volledig uitgegroeid. Wie een kitten in huis haalt, moet dus rekening houden met jaren van gestage groei. Het zijn bovendien katten die mentale uitdaging nodig hebben. Een verveelde Maine Coon van tien kilo die besluit dat een gordijn een klimwand is, dat merk je.

Die prijsklasse lees je goed. Een eerste-generatie Savannah kan meer kosten dan een nieuwe auto. De reden is het fokproces: Savannahs zijn een kruising tussen een gewone huiskat en een Afrikaanse serval, een middelgrote wilde kat met opvallend lange poten en grote oren. De eerste succesvolle kruising vond plaats in 1986 door fokker Judee Frank, die een serval paarde met een Siamees. Het kitten dat eruit voortkwam heette Savannah, en gaf haar naam aan het hele ras.

Het formaat van een Savannah hangt sterk af van de generatie. F1-katten (vijftig procent serval) zijn het grootst, met katers die veertien kilo of meer kunnen wegen en een schofthoogte bereiken die je eerder bij een middelgrote hond verwacht. De Savannah Arcturus Aldebaran Powers, een F2, hield tot zijn dood in 2017 het Guinness World Record als hoogste huiskat ooit: 48,4 centimeter op de schouder. Zijn jongere broer Fenrir is momenteel de hoogste levende huiskat met 47,83 centimeter.

Latere generaties (F4, F5) zijn aanzienlijk kleiner en qua formaat vergelijkbaar met andere grote rassen als de Maine Coon. Maar ook bij deze katten is de bouw opvallend. Savannahs zijn lang, slank en gespierd, met achterpoten die hoger staan dan de schouders. Ze bewegen met een gratie die je doet vergeten dat het een huiskat is.

Een Savannah is niet voor iedereen. De sterke jachtinstincten, het hoge energieniveau en de behoefte aan stimulatie maken het een veeleisende kat. Kleine huisdieren als hamsters of vogels zijn geen geschikte huisgenoten. In meerdere landen en regio's gelden bovendien restricties op het houden van vroege generaties Savannahs vanwege hun wilde bloedlijnen. Wie bereid is de investering in tijd en geld te doen, krijgt er een ongeëvenaarde metgezel voor terug. Savannahs zijn loyaal, intelligent en verbluffend atletisch. Sommige springen meer dan twee meter hoog vanuit stilstand.