12 Hoogste Gebouwen Ter Wereld
Het hoogste gebouw ter wereld is de Burj Khalifa in Dubai, met een architectonische hoogte van 828 meter. Al sinds 2010 staat deze kolossale wolkenkrabber onbetwist op nummer één, maar de concurrentie groeit. In 2023 werd de Merdeka 118 in Kuala Lumpur opgeleverd als nieuwe nummer twee, en in Saoedi-Arabië wordt volop gebouwd aan de Jeddah Tower, die als eerste gebouw ooit de grens van één kilometer moet doorbreken.
Deze lijst rangschikt de hoogste voltooide gebouwen ter wereld op architectonische hoogte: de internationaal erkende standaard van de Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH), waarbij spitsen meetellen maar antennes niet. Vijf van de twaalf gebouwen staan in China, dat met meer dan 3.400 wolkenkrabbers boven de 150 meter veruit de onbetwiste wolkenkrabbernatie is. Het enige gebouw uit het westelijk halfrond op deze lijst staat in New York.
Opvallend: de top vier overschrijdt allemaal de 600 meter en behoort daarmee tot de exclusieve categorie 'megatall'. In heel de wereld zijn er slechts vier van zulke gebouwen voltooid.
Shanghai World Financial Center
Het Shanghai World Financial Center is herkenbaar aan één ding: het enorme trapeziumvormige gat bovenin het gebouw, waardoor het de bijnaam 'de flessenopener' kreeg. Die opening is geen decoratie. Het vermindert de winddruk op de top van het gebouw, een ingenieus staaltje structurele engineering.
Het gebouw werd ontworpen door het New Yorkse architectenbureau Kohn Pedersen Fox en is eigendom van Mori Building, een Japanse vastgoedontwikkelaar. De bouw duurde ruim tien jaar, mede door de Aziatische financiële crisis van 1997, waardoor het project jarenlang stillag. Oorspronkelijk zou er een cirkelvormige opening in de top komen, maar die werd veranderd in een trapezium na kritiek dat de cirkel te veel leek op de Japanse vlag.
Op de 100ste verdieping, op 474 meter hoogte, bevindt zich een van de hoogste observatiedekken ter wereld. Het uitzicht over de skyline van Pudong en de bocht van de Huangpu-rivier is spectaculair. Het gebouw deelt het Lujiazui-financieel district met twee andere supertorens: de Jin Mao Tower en de Shanghai Tower.
💡 Wist je dat? Het gebouw staat in een driehoek met twee andere supertorens in hetzelfde district. Samen worden ze door inwoners van Shanghai 'de drie zwaarden' genoemd.
Taipei 101
Van 2004 tot 2010 was Taipei 101 het hoogste gebouw ter wereld. Het was het eerste gebouw dat de grens van 500 meter doorbrak, een psychologische mijlpaal in de race naar de hemel. Inmiddels is het naar plek elf gezakt, maar het blijft een van de meest iconische wolkenkrabbers ooit gebouwd.
Het ontwerp is geïnspireerd op een bamboestengel: acht secties van elk acht verdiepingen stapelen zich op als segmenten, een verwijzing naar het getal acht dat in de Chinese cultuur geluk symboliseert. Binnenin hangt een gigantische gestemde massademper van 660 ton, een bolvormig gewicht dat vrij kan slingeren om de trillingen van aardbevingen en tyfoons te neutraliseren. Taiwan ligt immers op de Pacifische Ring van Vuur.
In 2011 ontving Taipei 101 de LEED Platinum-certificering, de hoogste onderscheiding voor duurzaam bouwen. Daarmee werd het het grootste groene gebouw ter wereld. Regenwater wordt opgevangen en hergebruikt, en de dubbele beglazing blokkeert zonnestraling. De lift naar het observatiedek haalt een snelheid van ruim 60 kilometer per uur en was bij opening de snelste ter wereld.
💡 Wist je dat? De massademper van 660 ton is niet verborgen maar juist tentoongesteld als toeristische attractie. Bezoekers kunnen het gouden gevaarte op de 87ste tot 92ste verdieping van dichtbij bekijken.
CITIC Tower (China Zun)
De CITIC Tower, beter bekend als China Zun, is het hoogste gebouw van Peking en ontleent zijn bijnaam aan een zun: een antiek Chinees ritueel bronzen vat voor wijn. Het ontwerp weerspiegelt die vorm: breed aan de basis, versmallend naar het midden, en weer uitlopend naar de kroon bovenaan.
Die concave vorm is niet alleen esthetisch. De bredere top biedt meer verhuurbare kantoorruimte op de hoogste verdiepingen, precies waar de huren het hoogst zijn. Tegelijkertijd zorgt de brede basis voor structurele stabiliteit. Het is een zeldzame combinatie van commercieel pragmatisme en architecturale elegantie.
De toren is het resultaat van een internationale ontwerpprijsvraag die werd gewonnen door Kohn Pedersen Fox. De bouw duurde acht jaar. Omdat de autoriteiten van Peking inmiddels een hoogtegrens van 180 meter hebben ingesteld voor nieuwe projecten in het zakelijke kerngebied, zal China Zun naar alle waarschijnlijkheid nog lang het hoogste gebouw van de Chinese hoofdstad blijven.
💡 Wist je dat? Peking heeft een hoogtegrens voor nieuwe gebouwen ingevoerd om het historische stadsbeeld te beschermen. De CITIC Tower werd net voor die regel goedgekeurd.
Tianjin CTF Finance Centre
De Tianjin CTF Finance Centre deelt exact dezelfde hoogte met het Guangzhou CTF Finance Centre op plek acht: allebei 530 meter. De toren in Tianjin is iets jonger (opgeleverd in 2019) en staat daardoor net een plek lager. Het gebouw staat in het Binhai New Area-district, een economische zone aan de kust van de Bohai-zee.
Het ontwerp van Skidmore, Owings & Merrill heeft golvende, aerodynamische vormen die specifiek ontwikkeld zijn om de sterke kustwind te breken. Tianjin ligt aan zee en is gevoelig voor windstoten die bij andere gebouwen voor oncomfortabele trillingen zouden zorgen. De vloeiende lijnen van de toren doen dat probleem grotendeels verdwijnen.
Het gebouw is eigendom van Chow Tai Fook Enterprises, een van de grootste conglomeraten van Hongkong. Binnenin bevinden zich kantoren, een hotel en woningen. Het is overigens een van de weinige gebouwen op deze lijst dat relatief weinig verdiepingen heeft voor zijn hoogte: 97 floors op 530 meter betekent gemiddeld 5,5 meter per verdieping, aanzienlijk meer dan de gebruikelijke 3 tot 4 meter.
💡 Wist je dat? De stad Tianjin heeft nóg een wolkenkrabber in de top 20 van de wereld staan: de Goldin Finance 117, die op 597 meter al volledig op hoogte is maar door financiële problemen van de eigenaar nooit is afgebouwd.
Guangzhou CTF Finance Centre
De Guangzhou CTF Finance Centre is een multifunctionele toren in het Zhujiang New Town-district van Guangzhou, de derde stad van China. Met 111 verdiepingen en 530 meter is het de op zeven na hoogste wolkenkrabber ter wereld. Het gebouw combineert kantoorruimte, een winkelcentrum, woningen en het prestigieuze Rosewood Hotel.
Wat dit gebouw onderscheidt van veel andere wolkenkrabbers is de snelheid van de liften. Met een topsnelheid van 72 kilometer per uur (20 meter per seconde) behoren ze tot de snelste ter wereld. De lift naar het observatiedek legt de afstand in minder dan een minuut af. De gevel is bekleed met terracottakleurige panelen, een knipoog naar de lokale bouwtraditie van Zuid-China.
Net als de Tianjin CTF Finance Centre is dit gebouw eigendom van Chow Tai Fook Enterprises, het conglomeraat van de Hongkongse miljardairsfamilie Cheng. Beide torens zijn ontworpen door Kohn Pedersen Fox en werden bijna gelijktijdig ontwikkeld. Het is een zeldzaam geval van een bedrijf dat twee van de tien hoogste gebouwen ter wereld tegelijkertijd liet bouwen.
💡 Wist je dat? Eigenaar Chow Tai Fook is beter bekend als de grootste juweliersketen van China. Het bedrijf begon als goudwinkel in Guangzhou in 1929 en bouwt nu wolkenkrabbers van een half kilometer hoog.
One World Trade Center
One World Trade Center is het hoogste gebouw van het westelijk halfrond en het enige niet-Aziatische gebouw in de bovenste helft van deze lijst. Het staat op Ground Zero in Lower Manhattan, de plek waar op 11 september 2001 de Twin Towers van het oorspronkelijke World Trade Center werden verwoest. Het gebouw is zowel een kantoorkolom als een monument.
De hoogte van 541,3 meter is geen toeval. Omgerekend is dat precies 1.776 voet, een verwijzing naar 1776, het jaar van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring. Het ontwerp is van David Childs van Skidmore, Owings & Merrill, hetzelfde bureau dat ook de Burj Khalifa en de Willis Tower ontwierp. De basis van het gebouw is extra versterkt met meters dik beton, een les uit de aanslagen.
De buurt rond het gebouw heeft sinds de herbouw een transformatie ondergaan. De financiële sector trok deels weg, maar er vestigden zich tech- en mediabedrijven als Condé Nast, dat 24 verdiepingen huurt. Toch staat nog altijd een aanzienlijk deel van het gebouw leeg, wat de vraag oproept of wolkenkrabbers van deze schaal in het post-pandemische thuiswerktijdperk nog wel nodig zijn.
💡 Wist je dat? Op het dak staat een LED-verlichte spits die elke avond in verschillende kleuren oplicht. Op 4 juli is de spits rood, wit en blauw.
Lotte World Tower
De Lotte World Tower in het Songpa-district van Seoul is het hoogste gebouw van Zuid-Korea en een van de meest veelzijdige wolkenkrabbers op deze lijst. Het slanke, licht taps toelopende ontwerp is geïnspireerd op Koreaanse keramiek en kalligrafiepennen. De volledige buitenzijde is bedekt met LED-verlichting, waardoor het gebouw 's nachts verandert in een lichtshow.
Het gebouw bevat kantoren, woningen, een luxehotel, een concert- en theaterzaal, en Seoul Sky: een entertainmentcentrum met observatiedek op de 117de tot 123ste verdieping. Het glazen vloerpaneel op het observatiedek geeft bezoekers het gevoel boven de stad te zweven. De bouw duurde zes jaar en werd bemoeilijkt door protesten van omwonenden die bezorgd waren over de nabijheid van een militair vliegveld.
Architect Kohn Pedersen Fox ontwierp de toren zo dat hij aardbevingsbestendig is, essentieel in een regio die regelmatig te maken heeft met seismische activiteit. De fundering gaat meer dan 30 meter de grond in, en de structuur kan windsnelheden tot 80 meter per seconde weerstaan.
💡 Wist je dat? De Lotte World Tower bevat niet alleen een observatiedek maar ook een compleet indoor pretpark, een volkskundemuseum en een concertzaal voor 2.000 bezoekers.
Ping An Finance Centre
Het Ping An Finance Centre in Shenzhen miste op een haar na de 600-metergrens. Het gebouw was oorspronkelijk ontworpen met een spits die het op 660 meter zou brengen, maar luchtvaartautoriteiten besloten dat de toren te dicht bij vliegroutes kwam. De spits werd geschrapt en het gebouw bleef steken op 599 meter. Eén meter minder en het had de exclusieve megatall-status gemist.
Het gebouw is het hoofdkantoor van Ping An Insurance, een van de grootste financiële conglomeraten ter wereld. De gevel bestaat uit glaspanelen die energieverbruik reduceren, en op meerdere verdiepingen zijn tuinen aangelegd. Windturbines leveren een deel van de energie. Het observatiedek op de 116de verdieping, op 541 meter hoogte, is het op twee na hoogste ter wereld.
Shenzhen is de stad die het best illustreert hoe snel China bouwt. Veertig jaar geleden was het een vissersdorp van 30.000 inwoners. Nu is het een metropool van bijna 18 miljoen mensen, met een skyline die rivalisert met New York en Hongkong. Het Ping An Finance Centre is het uitroepteken achter die transformatie.
💡 Wist je dat? In april 2020 vaardigde de Chinese overheid een verbod uit op wolkenkrabbers hoger dan 500 meter. Het Ping An Finance Centre was een van de laatste gebouwen dat nog net onder de oude regels werd goedgekeurd.
Abraj Al-Bait (Makkah Royal Clock Tower)
Direct naast de Grote Moskee van Mekka, de heiligste plek in de islam, rijst de Makkah Royal Clock Tower 601 meter de lucht in. Het is de hoogste toren van het Abraj Al-Bait complex, een groep van zeven wolkenkrabbers die samen meer dan 1,5 miljoen vierkante meter vloeroppervlakte beslaan. De klokkentoren is niet alleen een van de hoogste gebouwen ter wereld, maar ook een van de zwaarste.
De vier klokken hebben elk een diameter van 43 meter. Ter vergelijking: Big Ben in Londen heeft een diameter van 7 meter. 's Nachts zijn de verlichte wijzerplaten zichtbaar tot op 30 kilometer afstand, als een baken voor de miljoenen pelgrims die jaarlijks Mekka bezoeken voor de hadj. Bovenop de klokkentoren staat een maansikkel van 23 meter hoog en meer dan 100 ton zwaar.
Het complex is gebouwd door de Saoedische overheid voor circa 15 miljard dollar en bevat het hoogste hotel ter wereld, een gebedsruimte voor 10.000 gelovigen en een groot winkelcentrum. De bouw is niet zonder controverse: voor het project werd een historische Ottomaanse vesting gesloopt, wat internationaal tot protesten leidde van erfgoedorganisaties.
💡 Wist je dat? Op de top van de klokkentoren bevindt zich een maanobservatorium dat wordt gebruikt om het begin van islamitische maanden vast te stellen aan de hand van de maansikkel.
Shanghai Tower
De Shanghai Tower is het hoogste gebouw van China en de derde wolkenkrabber ter wereld. Wat het gebouw uniek maakt is de getordeerde vorm: de toren draait 120 graden om zijn as van basis tot top, als een opgerold blad. Die draaiing is meer dan architecturale frivoliteit. Volgens het Britse Institution of Civil Engineers reduceert de vorm de windbelasting met 24 procent, wat miljoenen bespaard heeft op de constructie.
Het gebouw is eigendom van de gemeente Shanghai en bestaat uit negen cilindervormige secties die op elkaar zijn gestapeld. Op de 118de en 119de verdieping bevindt zich een observatiedek, en op de 84ste verdieping van het ingebouwde Four Seasons Hotel kun je zwemmen met uitzicht over de stad in een van de hoogst gelegen zwembaden ter wereld.
De liften zijn de snelste in een gebouw: ze halen 74 kilometer per uur. De Shanghai Tower staat te midden van twee andere wolkenkrabbers die elk ook op deze lijst staan of stonden: de Jin Mao Tower (1999) en het Shanghai World Financial Center (2008). Samen vormen ze een drieluik dat de ontwikkeling van het moderne China in drie decennia samenvat.
💡 Wist je dat? Door het Chinese verbod op wolkenkrabbers boven 500 meter zal de Shanghai Tower naar alle waarschijnlijkheid nog decennialang het hoogste gebouw van China blijven.
Merdeka 118
De Merdeka 118 is de nieuwste toevoeging aan de wereldtop en meteen de nummer twee. Met 678,9 meter is het het hoogste gebouw van Zuidoost-Azië en het op een na hoogste ter wereld. De toren werd eind 2023 voltooid na bijna tien jaar bouwen en officieel geopend op 10 januari 2024 door de Koning van Maleisië.
'Merdeka' betekent 'vrijheid' in het Maleis. De naam verwijst naar het naastgelegen Merdeka-stadion, waar premier Tunku Abdul Rahman in 1957 de onafhankelijkheid uitriep met een uitgestoken vuist en de kreet 'Merdeka!'. Die geheven arm is letterlijk terug te zien in het ontwerp: de spits van het gebouw staat niet centraal maar licht verschoven, als een naar de hemel reikende hand.
De gevel bestaat uit 18.144 driehoekige glaspanelen, geïnspireerd op patronen uit de Maleisische kunst en ambachten. Binnenin bevinden zich kantoren, het Park Hyatt Kuala Lumpur (dat in augustus 2025 opende) en twee observatiedekken. Het tweede observatiedek zit in de spits zelf, op 566 meter hoogte, en wordt bij opening het hoogste observatiedek van Zuidoost-Azië. De bouw kostte naar schatting 1,5 miljard dollar en was grotendeels gefinancierd door het staatsinvesteringsfonds PNB.
💡 Wist je dat? De spits van 158 meter hoog is het equivalent van een gebouw van veertig verdiepingen. Zonder die spits zou de Merdeka 118 slechts 521 meter meten en buiten de top vijf vallen.
Burj Khalifa
De Burj Khalifa is al meer dan vijftien jaar het hoogste gebouw ter wereld, en de voorsprong op de concurrentie is nog altijd absurd. Met 828 meter is het 149 meter hoger dan nummer twee, de Merdeka 118. Dat verschil is groter dan de hoogte van menig Europese wolkenkrabber. Het gebouw telt 163 verdiepingen, meer dan welk ander gebouw ook, en bevat het hoogste restaurant ter wereld (At.mosphere, op de 122ste verdieping), het hoogste zwembad en de langste liften ooit geïnstalleerd.
Het Y-vormige grondplan is geïnspireerd op islamitische architectuur, specifiek op de Grote Moskee van Samarra in Irak. Die driepotige structuur is geen esthetische keuze maar een structurele: het verdeelt de windkrachten gelijkmatig en voorkomt dat het gebouw als een zeil gaat werken. Architect Adrian Smith van Skidmore, Owings & Merrill keek bij het ontwerp naar het Lake Point Tower in Chicago en dacht: 'Daar is het prototype.'
De bouw kostte 1,5 miljard dollar en duurde zes jaar. Bij de opening in 2010 kampte ontwikkelaar Emaar Properties met financiële problemen als gevolg van de kredietcrisis. Abu Dhabi schoot te hulp met financiële steun, waarop het gebouw werd vernoemd naar sjeik Khalifa bin Zayed Al Nahyan, de toenmalige president van de VAE. Oorspronkelijk heette het Burj Dubai.
Een bijzonder detail: het verschil in temperatuur tussen de basis en de top bedraagt circa 6 graden Celsius. Het luchtcirculatiesysteem trekt koelere, schonere lucht van de bovenste verdiepingen naar beneden. De 57 liften en 2.909 trappen verbinden een verticale stad met een zwembad op de 76ste verdieping, het Armani Hotel op de onderste verdiepingen en 900 privéappartementen die volgens de ontwikkelaar binnen acht uur waren uitverkocht.
💡 Wist je dat? Bij de bouw van de Burj Khalifa werd het beton naar een recordhoogte van 606 meter gepompt. Het totale gewicht aan beton in het gebouw is gelijk aan circa 100.000 Afrikaanse olifanten.
De race om het hoogste gebouw duurt al meer dan een eeuw
De titel 'hoogste gebouw ter wereld' is een van de meest felbevochten records in de architectuurgeschiedenis. Van 1931 tot 1971 was het Empire State Building in New York de onbetwiste nummer één met 381 meter. Daarna nam het World Trade Center (417 meter) het stokje over, maar slechts twee jaar later was de Sears Tower (nu Willis Tower) in Chicago met 442 meter al hoger.
In 1998 verschoof het zwaartepunt van de race naar Azië. De Petronas Towers in Kuala Lumpur (452 meter) werden het eerste niet-Amerikaanse hoogste gebouw in bijna een eeuw. Taipei 101 overtrof ze in 2004, en in 2010 maakte de Burj Khalifa een einde aan elk debat door in één klap de 800-metergrens te doorbreken. Het Empire State Building, ooit de absolute koning, staat inmiddels niet eens meer in de wereldwijde top 50.
De Jeddah Tower wordt het eerste gebouw van een kilometer
In Djedda, aan de kust van de Rode Zee, wordt gebouwd aan het gebouw dat de Burj Khalifa van de troon moet stoten. De Jeddah Tower, voorheen Kingdom Tower, is ontworpen om als eerste gebouw ooit de grens van 1.000 meter te doorbreken. De architect? Adrian Smith, dezelfde man die de Burj Khalifa ontwierp.
De bouw begon in 2013, maar lag van 2018 tot en met 2024 grotendeels stil na financiële problemen en politieke verwikkelingen in Saoedi-Arabië. In januari 2025 werd de constructie officieel hervat. Sindsdien gaat het snel: eind 2025 had de toren al 80 verdiepingen bereikt, met een tempo van één verdieping per drie tot vier dagen. De verwachte oplevering is 2028. Als dat lukt, wordt de Jeddah Tower circa 173 meter hoger dan de Burj Khalifa.
Het project past in het bredere Vision 2030-programma van Saoedi-Arabië, dat de economie wil diversifiëren weg van olie. En de ambities stoppen niet bij één kilometer: er liggen al plannen voor de Rise Tower in Riyad, die met twee kilometer hoogte alle records zou verpulveren. Voorlopig is dat nog science fiction, maar dat zeiden ze in 1930 ook over gebouwen van 400 meter.
China domineert de lijst, maar bouwt niet meer hoger dan 500 meter
Vijf van de twaalf hoogste gebouwen ter wereld staan in China. Tel je de volledige top 100 van wolkenkrabbers mee, dan staat bijna de helft in Chinese steden. Met meer dan 3.400 gebouwen boven de 150 meter is China veruit het land met de meeste wolkenkrabbers, gevolgd door de Verenigde Staten met circa 900.
Toch is de Chinese wolkenkrabberboom aan het vertragen. In april 2020 vaardigde de Chinese overheid een decreet uit dat de bouw van wolkenkrabbers hoger dan 500 meter verbiedt. De reden: zorgen over veiligheid, leegstand en het risico van prestigeprojecten die gemeentelijke begrotingen onder druk zetten. Meerdere geplande megatowers, zoals het Wuhan Greenland Center en het Suzhou Zhongnan Center, werden ingekort naar minder dan 500 meter.
Dat betekent dat de Shanghai Tower met zijn 632 meter naar alle waarschijnlijkheid nog decennialang het hoogste gebouw van China zal blijven. De volgende uitdagers van de Burj Khalifa komen niet uit Peking of Shanghai, maar uit het Midden-Oosten: Djedda en Riyad zijn de nieuwe arena's in de verticale wapenwedloop.
Hoe meet je eigenlijk de hoogte van een gebouw
De vraag klinkt simpel, maar heeft al tientallen jaren voor verhitte discussies gezorgd. Het beroemdste voorbeeld: de Willis Tower (voorheen Sears Tower) in Chicago heeft een hoger dak en een hoger hoogste punt dan de Petronas Towers in Kuala Lumpur. Toch worden de Petronas Towers als hoger beschouwd, omdat hun spitsen meetellen als 'architectonische hoogte', terwijl de antennes op de Willis Tower dat niet doen.
De CTBUH hanteert tegenwoordig één officiële maatstaf: architectonische hoogte, gemeten van de laagste openbare ingang tot het hoogste architectonische element, inclusief spitsen maar exclusief antennes, vlaggenmasten en technische installaties. Het is deze maatstaf die in deze lijst wordt gebruikt.
Dat leidt soms tot eigenaardige situaties. De spits van de Merdeka 118 is 158 meter hoog, bijna een kwart van de totale hoogte. Zonder die spits zou het gebouw met 521 meter niet eens in de top vijf staan. De grens tussen een spits die 'onderdeel is van het architecturale ontwerp' en een antenne die 'eenvoudig te verwijderen is' blijft onderwerp van debat. Maar zolang de Burj Khalifa met 828 meter bovenaan staat, maakt het voor de nummer één weinig uit.
De verdeling over de wereldkaart vertelt een economisch verhaal
De twaalf hoogste gebouwen ter wereld staan in slechts zes landen: China (5), Saoedi-Arabië (1), de VAE (1), Maleisië (1), Zuid-Korea (1), Taiwan (1) en de Verenigde Staten (1). Europa staat nergens op de lijst. Het hoogste gebouw van Europa, de Lakhta Center in Sint-Petersburg, meet 462 meter en zou pas op een 20ste plek uitkomen.
Die geografische verdeling is geen toeval. Wolkenkrabbers van meer dan 500 meter zijn niet alleen een ingenieursuitdaging, maar vooral een economisch en politiek statement. Ze worden gebouwd in steden en landen die hun positie op het wereldtoneel willen claimen: Dubai dat zich profileert als mondiaal zakencentrum, Maleisië dat onafhankelijkheid en moderniteit wil uitstralen, Chinese steden die concurreren om investeringen.
De afwezigheid van Europa is veelzeggend. Europese steden hebben strenge bouwhoogteregels om historische stadsbeelden te beschermen, en de culturele houding tegenover recordjacht verschilt fundamenteel van die in Azië en het Midden-Oosten. Londen, Parijs en Amsterdam bouwen liever breed dan hoog. Of dat verstandig is, hangt af van je perspectief: het levert prachtige skylines op, maar ook woningnood en torenhoge vierkantemeterprijzen.
