10 Grootste Olieproducerende Landen Ter Wereld
De Verenigde Staten pompen dagelijks meer ruwe olie uit de grond dan welk ander land ook. Met ruim 13,5 miljoen vaten per dag produceerde de VS in 2025 meer dan ooit tevoren, en meer dan Rusland en Saoedi-Arabië samen bijna konden bijbenen. Toch is de wereldkaart van de olieproductie verrassend geconcentreerd: tien landen zijn samen verantwoordelijk voor zo'n 72 procent van alle ruwe olie op aarde.
Deze lijst rankt de tien grootste olieproducerende landen op basis van hun gemiddelde dagelijkse productie van ruwe olie in 2025, uitgedrukt in miljoenen vaten per dag (mb/d). De cijfers zijn afkomstig van de U.S. Energy Information Administration (EIA). Landen die veel olie produceren, zijn overigens lang niet altijd dezelfde als landen met de grootste reserves. Venezuela bezit de meeste bewezen olievoorraden ter wereld, maar staat niet eens in de top tien van producenten.
Van schalieolie in Texas tot ultradiepzee-boringen voor de Braziliaanse kust en woestijnvelden in het Midden-Oosten: dit zijn de tien landen die de kraan van de wereldeconomie opendraaien.
Koeweit
Koeweit is een land ter grootte van de Veluwe dat op een ondergrondse schat zit. Met 101,5 miljard vaten aan bewezen reserves beschikt dit kleine Golfstaatje over meer olie dan Rusland en de Verenigde Staten samen. De productie bedraagt circa 2,58 miljoen vaten per dag, genoeg om het land stevig in de mondiale top tien te houden.
Het Burgan-veld, ontdekt in 1938, is het op één na grootste conventionele olieveld ter wereld. Alleen het Saoedische Ghawar is groter. Ondanks zijn leeftijd blijft Burgan een van de meest productieve velden op aarde. Na de bevrijding van Koeweit in 1991, toen Iraakse troepen bij hun terugtocht meer dan 700 olieputten in brand staken, duurde het bijna een jaar om alle branden te blussen.
Olie domineert de Koeweitse economie op een manier die zelfs voor Golfstaten extreem is: zo'n 60 procent van het bbp en meer dan 90 procent van de exportinkomsten komen uit de oliesector, volgens het IMF. Het land spaart een deel van die inkomsten via het Kuwait Investment Authority, een van de oudste staatsinvesteringsfondsen ter wereld, opgericht in 1953.
💡 Wist je dat? Koeweit was in 1953 het eerste land ter wereld dat een staatsinvesteringsfonds oprichtte om olie-inkomsten te beleggen voor toekomstige generaties.
Brazilië
Geen land klom de afgelopen jaren zo snel op de ranglijst als Brazilië. De productie steeg in 2025 met ruim 12 procent ten opzichte van het jaar ervoor, naar een record van gemiddeld 3,77 miljoen vaten per dag. In december 2025 piekte de productie zelfs boven de 4 miljoen vaten. Brazilië is daarmee de snelst groeiende grote olieproducent ter wereld.
De motor achter die groei ligt diep onder de zeebodem, onder een kilometers dikke laag zout. De zogeheten pre-salt velden voor de kust van Rio de Janeiro en São Paulo werden in 2006 ontdekt en bevatten naar schatting 30 tot 40 miljard vaten olie-equivalent. De olie die daar gewonnen wordt, is licht en heeft een laag zwavelgehalte, waardoor ze goedkoop te raffineren is. Bovendien is de CO2-uitstoot per vat tot 70 procent lager dan het wereldwijde gemiddelde, aldus staatsbedrijf Petrobras.
Begin 2025 aanvaardde Brazilië het lidmaatschap van OPEC+, een stap die president Lula jarenlang had uitgesteld. Het land hoeft zich voorlopig niet aan productiebeperkingen te houden, maar krijgt wel toegang tot strategische samenwerking. Petrobras investeert tussen 2026 en 2030 zo'n 109 miljard dollar in de offshore olievelden, met als doel de vierde grootste producent ter wereld te worden.
💡 Wist je dat? De pre-salt oliereservoirs liggen op 5.000 tot 7.600 meter diepte onder de zeespiegel, dieper dan de top van de Kilimanjaro hoog is.
Verenigde Arabische Emiraten
De VAE produceerden in 2025 gemiddeld 3,82 miljoen vaten olie per dag, maar die productie is verdeeld op een opvallend ongelijke manier. Meer dan negentig procent van alle olie komt uit Abu Dhabi, het grootste en rijkste van de zeven emiraten. Dubai, dat vaak als gezicht van de federatie geldt, is zijn olie grotendeels kwijt en draait tegenwoordig op toerisme, vastgoed en financiële diensten.
Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC) beheert de olieproductie en heeft ambitieuze plannen: het bedrijf wil de productiecapaciteit tegen 2027 opschroeven naar 5 miljoen vaten per dag. Die uitbreiding past in een bredere strategie van de VAE, die hun positie als onmisbare energieleverancier willen versterken.
Tegelijk presenteren de Emiraten zich nadrukkelijk als voorvechter van de energietransitie. Abu Dhabi was in 2023 gastheer van de VN-klimaattop COP28, geleid door ADNOC-topman Sultan Al Jaber. Critici noemden dat een contradictie. De VAE investeren wel degelijk miljarden in zonne-energie en waterstof, maar rekenen erop dat de wereld nog tientallen jaren fossiele brandstoffen nodig heeft.
💡 Wist je dat? Dubai produceerde in de jaren tachtig nog 400.000 vaten olie per dag. Tegenwoordig is dat nog slechts een fractie daarvan, en haalt het emiraat het overgrote deel van zijn inkomsten uit andere sectoren.
Iran
Iran bezit de op twee na grootste bewezen oliereserves ter wereld, na Venezuela en Saoedi-Arabië. Toch produceert het land aanzienlijk minder dan zijn potentieel toelaat. In 2025 lag de productie op zo'n 4,19 miljoen vaten per dag, ruim onder het piekniveau van bijna 6 miljoen vaten in de jaren zeventig, toen Iran onder het bewind van de sjah de tweede producent ter wereld was.
De oorzaak is decennia aan internationale sancties. Sinds de Islamitische Revolutie van 1979 hebben achtereenvolgens de VS en de EU Iran's oliesector onder druk gezet. De sancties belemmeren niet alleen de export, maar ook de import van technologie die nodig is om verouderde olievelden te moderniseren. Veel van Iran's belangrijkste velden, geconcentreerd in de zuidwestelijke provincie Khuzestan, dateren uit de jaren dertig en veertig en kampen met dalende druk.
Naast olie beschikt Iran over de op één na grootste aardgasreserves ter wereld, na Rusland. Die combinatie maakt het land tot een energiesupermacht op papier. Geopolitieke spanningen rond de Straat van Hormuz, waardoor dagelijks zo'n 20 procent van alle olie ter wereld wordt verscheept, geven Iran bovendien een onevenredig grote strategische invloed op de wereldolieprijs.
💡 Wist je dat? De eerste olieontdekking in het Midden-Oosten vond plaats in Iran: het Masjed Soleyman-veld werd in 1908 aangeboord door de Anglo-Persian Oil Company, de voorloper van het huidige BP.
China
China is een olieland met een paradox. Het produceert dagelijks ruim 4,3 miljoen vaten, genoeg voor de zesde plek op de wereldranglijst. Maar dat dekt nauwelijks een derde van het binnenlandse verbruik. China is de op één na grootste olieconsument ter wereld, na de Verenigde Staten, en verreweg de grootste importeur. Dat maakt het land kwetsbaar voor verstoringen in de aanvoerketen.
De binnenlandse productie draait grotendeels op olievelden die al decennia meegaan. Het Daqing-veld in de provincie Heilongjiang, ontdekt in 1959, was jarenlang een symbool van Chinese zelfredzaamheid. Op zijn hoogtepunt produceerde Daqing meer dan een miljoen vaten per dag. Die tijd is voorbij. Om de dalende opbrengst van rijpe velden te compenseren, zetten Chinese bedrijven steeds vaker Enhanced Oil Recovery-technieken in, zoals polymeer- en stoominjectie.
Om de energiezekerheid te garanderen, bouwt China strategische oliereserves op en investeert het in olieprojecten over de hele wereld, van de Canadese oliezanden tot de pre-salt velden van Brazilië en olievelden in Afrika en het Midden-Oosten. De drie grote Chinese staatsoliebedrijven, CNPC, Sinopec en CNOOC, behoren tot de grootste energiebedrijven ter wereld.
💡 Wist je dat? Bij de ontdekking van het Daqing-veld in 1959 riep de Chinese overheid het uit tot 'Nationale Held'. Arbeiders moesten er onder zware omstandigheden werken, vaak bij temperaturen van min dertig graden.
Irak
Irak is de nummer twee binnen OPEC en de op één na grootste exporteur van ruwe olie ter wereld. Met zo'n 145 miljard vaten aan bewezen reserves, dat is circa 9 procent van het wereldtotaal, heeft het land olie genoeg om bij het huidige tempo meer dan negentig jaar door te produceren. De dagelijkse productie schommelde in 2025 rond de 4,4 miljoen vaten.
Het overgrote deel van die olie komt uit het zuiden van het land, in de provincie Basra, waar reusachtige velden als Rumaila en West Qurna liggen. De Iraakse export is sinds 2010 verdubbeld: van zo'n 2 miljoen naar ruim 4 miljoen vaten per dag. De belangrijkste afnemers zijn China, India en Europa. Via de exporthaven Basra aan de Perzische Golf stroomt dagelijks een kleine oceaan aan ruwe olie de tankers in.
De potentie van Irak is nog groter dan de huidige cijfers suggereren. Het land is geologisch onderbemonsterd: grote delen van de westelijke woestijn zijn nauwelijks verkend. Maar decennia van oorlog, sancties en politieke instabiliteit hebben de ontwikkeling van de oliesector ernstig vertraagd. De infrastructuur is verouderd, en corruptie slokt volgens de Wereldbank een aanzienlijk deel van de olie-inkomsten op.
💡 Wist je dat? Het Rumaila-veld in Zuid-Irak, een van de grootste olievelden ter wereld, werd in 1953 ontdekt maar kon door oorlog en sancties pas na 2009 op volle capaciteit worden ontwikkeld.
Canada
Canada is een oliegigant die zich verstopt achter een groen imago. Het land beschikt over de op twee na grootste bewezen oliereserves ter wereld, na Venezuela en Saoedi-Arabië: zo'n 170 miljard vaten. Maar er zit een forse kanttekening bij dat cijfer. Het overgrote deel, circa 96 procent, zit opgesloten in de oliezanden van Alberta, een stroperige, zware olie die duur en energie-intensief is om te winnen.
De productie bereikte in december 2025 een record van zo'n 5 miljoen vaten per dag. De Trans Mountain Pipeline Expansion, die in mei 2024 in gebruik werd genomen, vergrootte de exportcapaciteit naar de Pacifische kust en opende daarmee nieuwe markten in Azië. Canada is al decennia de grootste olieleverancier van de VS en exporteert dagelijks miljoenen vaten naar het zuiden.
Milieuorganisaties bekritiseren de oliezandindustrie hevig. De winning vereist stoomextractie of oppervlaktemijnbouw, wat leidt tot enorme CO2-uitstoot en verwoesting van boreale bossen. De productiekosten liggen significant hoger dan bij conventionele oliewinning. Toch is de sector cruciaal voor de Canadese economie: Alberta's provinciale begroting drijft er grotendeels op, vergelijkbaar met hoe Saoedi-Arabië afhankelijk is van zijn olievelden.
💡 Wist je dat? De oliezanden van Alberta beslaan een oppervlakte van 142.000 vierkante kilometer, groter dan heel Griekenland.
Saoedi-Arabië
Saoedi-Arabië is misschien niet meer de nummer één op de productielijst, maar het blijft het machtigste olieland ter wereld. Als de facto leider van OPEC kan Riyad met één telefoontje de wereldolieprijs laten stijgen of dalen. Die invloed dankt het land niet alleen aan zijn enorme reserves van 267 miljard vaten, maar vooral aan de uitzonderlijk lage productiekosten: minder dan tien dollar per vat, een fractie van wat het in Canada of Brazilië kost.
Het Ghawar-veld, ontdekt in 1948, is het grootste conventionele olieveld ter wereld. Op zijn piek produceerde het meer dan 5 miljoen vaten per dag, meer dan de meeste landen. Saudi Aramco, het staatsoliebedrijf dat Ghawar exploiteert, is qua omzet en winst een van de grootste bedrijven op aarde. In 2023 boekte Aramco een omzet van ruim 600 miljard dollar.
Toch verschuift het Saoedische energiebeleid. Het aantal actieve boorinstallaties daalde in 2025 naar het laagste niveau in twintig jaar, omdat investeringen steeds meer richting aardgas en hernieuwbare energie gaan. Onder het Vision 2030-programma van kroonprins Mohammed bin Salman wil het land de economie diversifiëren en minder afhankelijk maken van olie-export, die nu nog zo'n 42 procent van het bbp uitmaakt.
💡 Wist je dat? Saudi Aramco is het meest winstgevende bedrijf ter wereld. In het topjaar 2022 bedroeg de nettowinst ruim 150 miljard dollar, meer dan Apple, Microsoft en Google samen.
Rusland
Rusland was jarenlang de onbetwiste nummer twee op de wereldranglijst en wisselde in het verleden regelmatig van plek met Saoedi-Arabië. In 2025 produceerde het land gemiddeld 9,87 miljoen vaten per dag, net iets meer dan de Saoedi's. Maar de geopolitieke realiteit is drastisch veranderd sinds de Russische invasie van Oekraïne in februari 2022.
Europese landen, die decennialang grootafnemers waren van Russische olie, hebben een embargo ingesteld. De EU, het VK en de G7-landen voerden een prijsplafond in van 60 dollar per vat voor Russische ruwe olie. Moskou moest noodgedwongen nieuwe afzetmarkten zoeken en vond die in China en India, die sindsdien enorme hoeveelheden goedkope Russische olie afnemen. De verschuiving naar Aziatische markten ging wel gepaard met forse kortingen.
De Russische olieproductie draait op drie grote regio's. West-Siberië levert het leeuwendeel, met megavelden als Samotlor en Priobskoje. De Volga-Oeralregio is het traditionele hart van de Russische olie-industrie, terwijl Oost-Siberië en het Arctische gebied de nieuwe groeiregio's zijn. Bedrijven als Rosneft, Lukoil en Gazprom Neft domineren de sector. Ondanks de sancties wist Rusland zijn productie tot dusver redelijk op peil te houden, mede omdat het met China en India betrouwbare nieuwe klanten heeft gevonden.
💡 Wist je dat? Het Samotlor-veld in West-Siberië was ooit het productiefste olieveld ter wereld, met meer dan 3 miljoen vaten per dag in de jaren zeventig. Inmiddels is het sterk uitgeput.
Verenigde Staten
De Verenigde Staten zijn sinds 2018 de grootste olieproducent ter wereld en braken in 2023 zelfs het record van welk land dan ook in de geschiedenis. In 2025 lag de gemiddelde productie op 13,58 miljoen vaten per dag, goed voor zo'n 16 procent van de wereldwijde ruwe olieproductie. Dat is bijna evenveel als de nummers twee en drie, Rusland en Saoedi-Arabië, samen.
De motor achter die dominantie is de schalieolierevolutie. Dankzij hydraulisch fracken, oftewel fracking, kregen energiebedrijven toegang tot olievoorraden die eerder onbereikbaar waren. Het epicentrum is het Permian Basin, een sedimentair bekken dat zich uitstrekt over West-Texas en het zuidoosten van New Mexico. Alleen al het Permian levert zo'n kwart van de totale Amerikaanse productie. In het gesteente daar zouden naar schatting 70 miljard vaten schalieolie zitten.
Wat de VS uniek maakt, is dat ze tegelijk de grootste producent én de grootste consument van olie zijn. In 2020 werd het land voor het eerst sinds ten minste 1949 netto-exporteur van petroleum, een historische ommekeer. Olie-importen die in 2005 nog pieken op bijna 15 miljoen vaten per dag, zijn sindsdien gehalveerd. De staat Alaska gebruikt de olie-inkomsten zelfs om elk jaar een dividend uit te keren aan alle inwoners via het Alaska Permanent Fund, een staatsinvesteringsfonds dat sinds de jaren zeventig bestaat.
💡 Wist je dat? Elke inwoner van Alaska ontvangt jaarlijks een cheque uit het Alaska Permanent Fund. In 2024 was dat ruim 1.700 dollar per persoon, volledig gefinancierd uit olie-inkomsten.
Veel olie produceren en veel olie bezitten zijn twee heel verschillende dingen
De ranglijst van olieproducenten wijkt opvallend af van de ranglijst van landen met de grootste reserves. Venezuela bezit met ruim 300 miljard vaten de grootste bewezen olievoorraad ter wereld, maar produceert door economische chaos, verouderde infrastructuur en Amerikaanse sancties slechts zo'n 1 miljoen vaten per dag. Dat is minder dan Noorwegen.
Omgekeerd staan de Verenigde Staten op nummer één qua productie, maar pas op de elfde plek qua reserves. Het verschil zit in technologie, investeringsklimaat en het type olie. Canadese oliezanden en Venezolaanse zware olie zijn duur en moeilijk te winnen, terwijl Saoedische olie bijna uit de grond springt. Productiekosten variëren wereldwijd van minder dan 10 dollar per vat in Saoedi-Arabië tot meer dan 40 dollar in Canada.
OPEC en OPEC+ bepalen nog altijd de spelregels
De Organisation of the Petroleum Exporting Countries (OPEC), opgericht in 1960, bestaat uit dertien lidstaten die samen zo'n 35 procent van de mondiale olieproductie leveren. Vijf van de tien landen in deze lijst zijn OPEC-lid: Saoedi-Arabië, Irak, Iran, de VAE en Koeweit. Sinds 2016 werkt OPEC samen met tien extra partnerlanden, waaronder Rusland, in het bredere OPEC+-verband. Dat blok vertegenwoordigt circa 60 procent van de wereldproductie.
De VS, Canada en China, samen goed voor ruim een kwart van de wereldwijde productie, zijn geen lid van OPEC of OPEC+. Dat maakt de oliemarkten tot een geopolitiek schaakbord: OPEC+ probeert de prijzen te sturen door productie te beperken, terwijl de VS juist recordhoeveelheden pompt. De spanning tussen die twee kampen drukt al jaren de olieprijs, wat gunstig is voor consumenten maar slecht voor de begrotingen van olieafhankelijke staten.
De schalierevolutie veranderde het wereldtoneel voorgoed
Vóór 2010 was het ondenkbaar dat de VS ooit de grootste olieproducent ter wereld zou worden. Het land importeerde op zijn hoogtepunt in 2005 bijna 15 miljoen vaten per dag en was volledig afhankelijk van het Midden-Oosten, Venezuela en Nigeria. De doorbraak van horizontaal boren en hydraulisch fracken veranderde dat in amper tien jaar.
De technologie maakte het mogelijk om olie te winnen uit schaliegesteente dat eerder als onproductief gold. De gevolgen reikten verder dan de energiesector: de geopolitieke afhankelijkheid van het Midden-Oosten nam af, de Amerikaanse handelsbalans verbeterde en traditionele olielanden zagen hun machtspositie eroderen. De keerzijde is de milieu-impact. Fracking staat onder vuur vanwege mogelijke grondwatervervuiling, seismische activiteit en hoge methaanuitstoot. Meerdere Amerikaanse staten hebben de techniek beperkt of verboden.
De energietransitie raakt olieproducenten ongelijk
Hoewel hernieuwbare energie wereldwijd in een stroomversnelling zit, groeit de vraag naar olie voorlopig nog. In 2025 verbruikte de wereld naar schatting 106 miljoen vaten per dag, een record. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht dat de piekvraag ergens rond 2030 wordt bereikt, maar de timing hangt sterk af van het tempo van elektrificatie in het transport.
Voor landen als Saoedi-Arabië en de VAE, met lage productiekosten en enorme reserves, is de transitie beheersbaar. Zij verdienen zelfs bij lage prijzen nog aan elke vat. Kwetsbaar zijn landen met hoge productiekosten (Canada) of sterke olieafhankelijkheid zonder financiële buffer (Irak, Koeweit). Rusland staat onder dubbele druk: sancties én de geleidelijke daling van de Europese vraag naar fossiele brandstoffen. De grote winnaars van het komende decennium zijn waarschijnlijk de producenten die zowel goedkoop kunnen winnen als slim diversifiëren, met Brazilië als opvallende kanshebber.
