10 Grootste Supermarktketens Ter Wereld

Een slagerij die uitgroeide tot de grootste supermarktketen van Spanje. Dat is in het kort het verhaal van Mercadona, opgericht in 1977 door Francisco Roig Ballester en zijn vrouw Trinidad Alfonso Mocholí. Het was hun zoon Juan Roig die het bedrijf vanaf 1981 omvormde tot een landelijke speler met een ijzersterke focus op lage prijzen en eigen merken.

Mercadona draait bijna uitsluitend op huismerken. Het overgrote deel van het assortiment bestaat uit producten die exclusief voor de keten worden gemaakt door zogenaamde 'interproveedores': vaste leveranciers waarmee het bedrijf langdurige samenwerkingen aangaat. Die aanpak drukt de kosten en geeft Mercadona controle over kwaliteit en prijs. Het resultaat: een omzet van €38,8 miljard in 2024, een stijging van 9% ten opzichte van het jaar ervoor. De nettowinst steeg met 37% naar €1,38 miljard.

De internationale ambities zijn bescheiden maar doelgericht. Mercadona is alleen actief in Spanje en Portugal, waar het inmiddels 60 winkels heeft geopend. De keten investeerde meer dan €1 miljard in de Portugese markt en mikt op zeventig filialen eind 2025.

Jack Cohen begon in 1919 met het verkopen van overtollige boodschappen vanaf een marktkraam in het Londense East End. Hij had zijn soldij uit de Eerste Wereldoorlog gespaard en investeerde 30 pond in zijn eerste voorraad. De naam Tesco ontstond vijf jaar later toen Cohen thee kocht van leverancier T.E. Stockwell en de eerste drie letters van diens naam combineerde met de eerste twee van zijn eigen achternaam. Meer dan een eeuw later is Tesco de onbetwiste marktleider in het Verenigd Koninkrijk.

De keten bedient wekelijks miljoenen huishoudens via een netwerk van meer dan vijfduizend winkels, variërend van grote hypermarkten (Tesco Extra) tot kleine buurtsupers (Tesco Express). Tesco lanceerde in 1995 de Clubcard, een van de eerste loyaliteitsprogramma's in de supermarktwereld. Inmiddels gebruiken meer dan 22 miljoen huishoudens het systeem. De operationele winst steeg in 2024/25 met ruim 10% tot £3,13 miljard.

Tesco's internationale ambities zijn de afgelopen jaren bijgesteld. Na een mislukte poging om de Amerikaanse markt te betreden met het merk Fresh & Easy (2006-2013) en de verkoop van de Aziatische activiteiten in 2020 concentreert het bedrijf zich op het VK, Ierland, Tsjechië, Slowakije en Hongarije. Cohen's motto was 'pile it high, sell it cheap'. Dat principe draagt het bedrijf nog altijd.

Carrefour, Frans voor 'kruispunt', opende in 1963 de eerste hypermarkt van Europa: een enorme winkel in Sainte-Geneviève-des-Bois bij Parijs waar boodschappen en warenhuisartikelen onder één dak werden verkocht. Dat concept veranderde de Europese retail voorgoed. De keten zelf was vier jaar eerder opgericht door Marcel Fournier en de broers Denis en Jacques Defforey, geïnspireerd door Amerikaanse retailseminars.

Vandaag is Carrefour een van de meest internationale supermarktketens ter wereld, met circa 14.000 winkels in 40 landen. Het bedrijf opereert via hypermarkten, supermarkten, buurtsupers en de zogeheten 'atacadão'-formule: grote cash-and-carryvestigingen die in Brazilië populair zijn. Juist Brazilië is Carrefours grootste markt geworden en levert inmiddels bijna 40% van de totale omzet.

In Europa heeft Carrefour het lastiger. Consumenten kiezen steeds vaker voor discounters als Lidl en Aldi, en de grote hypermarkten verliezen terrein aan kleinere formules die dichter bij huis zitten. Carrefour speelt daarop in door meer te investeren in buurtsupers en online bezorging, en door de Braziliaanse cash-and-carryformule verder uit te bouwen.

Voor Nederlanders en Belgen is dit de meest herkenbare naam in de lijst. Ahold Delhaize ontstond in 2016 uit de fusie van het Nederlandse Ahold (moederbedrijf van Albert Heijn, opgericht in 1887 in Oostzaan) en het Belgische Delhaize (opgericht in 1867 in Charleroi). Samen vormen ze een van de grootste levensmiddelenconcerns ter wereld.

Wat veel mensen niet weten: Ahold Delhaize is een groter bedrijf in Amerika dan in Europa. Meer dan 60% van de omzet komt uit de Verenigde Staten, waar het opereert onder merken als Stop & Shop, Food Lion, Giant en Hannaford. In Europa kennen we vooral Albert Heijn, dat in 2024 een recordmarktaandeel van 37,7% bereikte in Nederland. Delhaize in België en Albert in Tsjechië zijn de andere grote Europese namen.

Het e-commerceplatform bol (voorheen bol.com), dat ook onder de Ahold Delhaize-paraplu valt, telt inmiddels meer dan 13,6 miljoen klanten. Albert Heijn was bovendien een van de eerste supermarkten ter wereld met een volwassen online boodschappendienst. De totale omzet van het concern bedroeg in 2024 €89,4 miljard.

In 1927 richtten zeventien inkoopcoöperaties in Keulen de 'Revisionsverband der Westkauf-Genossenschaften' op, afgekort tot REWE. Het oorspronkelijke doel was bescheiden: gezamenlijk inkopen om betere prijzen te bedingen voor onafhankelijke kruideniers. De eerste producten die werden verhandeld? Hazelnoten, gedroogde abrikozen en rozijnen.

Bijna honderd jaar later is REWE Group een Europese grootmacht met een totale omzet van €96 miljard. De groep opereert onder bekende namen als REWE-supermarkten (circa 3.600 winkels in Duitsland), discounter Penny (actief in zes landen), en BILLA (de grootste supermarktketen van Oostenrijk). Daarnaast bezit de groep touroperator DERTOUR en conveniencegroothandel Lekkerland, waardoor de totale omzet hoger uitvalt dan de pure levensmiddelenomzet van circa €88 miljard.

REWE onderscheidt zich door zijn coöperatieve structuur. Het bedrijf is niet beursgenoteerd maar eigendom van 1.573 zelfstandige winkeliers die samen het beleid bepalen. Die structuur stelt REWE in staat om fors te investeren zonder druk van aandeelhouders: het concern kondigde een investeringsplan van €16 miljard aan voor de periode 2024-2028, gericht op digitalisering, nieuwe winkels en logistiek.

Bernard Kroger was 23 jaar oud toen hij in 1883 zijn spaargeld van 372 dollar investeerde in een kruidenierswinkel aan Pearl Street in Cincinnati. Zijn motto: 'Verkoop nooit iets dat je zelf niet zou willen.' Kroger was de eerste Amerikaanse kruidenier met een eigen bakkerij (1901), de eerste die vlees en boodschappen onder één dak verkocht (1904) en een van de eersten die klanten zelf hun producten uit het schap lieten pakken (1916).

Meer dan 140 jaar later is Kroger de grootste traditionele supermarktketen van de VS, met een omzet van $147,1 miljard en circa 404.000 medewerkers. Het bedrijf opereert onder tientallen merknamen, waaronder Ralphs, Fred Meyer, Harris Teeter en King Soopers. Ondanks die enorme schaal is Kroger nooit de grens overgestoken: alle circa 2.700 winkels staan in de Verenigde Staten.

Eind 2024 blokkeerde een federale rechter de geplande overname van concurrent Albertsons, een megadeal van $24,6 miljard die de twee grootste traditionele supermarktketens van Amerika zou samenvoegen. Volgens de rechter zou de fusie de concurrentie te veel schaden en de prijzen opdrijven. Kroger kondigde vervolgens de sluiting van ruim zestig slecht presterende winkels aan.

De naam Aldi is een samentrekking van 'Albrecht' en 'Diskont', en dat vertelt eigenlijk het hele verhaal. De broers Karl en Theo Albrecht namen in 1946 de kruidenierswinkel van hun moeder Anna in Essen over en bouwden die uit tot het meest invloedrijke discountconcept in de geschiedenis van de levensmiddelenhandel. Klein assortiment, lage kosten, geen franje.

In 1960 splitsten de broers het bedrijf na een ruzie over het al dan niet verkopen van sigaretten. Aldi Nord bleef in het noorden van Duitsland en breidde uit naar de Benelux, Frankrijk en Polen. Aldi Süd nam het zuiden en vertrok naar het VK, Australië en de VS. Beide bedrijven hanteren hetzelfde principe: een beperkt assortiment van zo'n 1.500 tot 2.000 producten (tegenover 30.000 tot 50.000 bij een gemiddelde supermarkt), overwegend huismerken, en prijzen die structureel lager liggen dan bij de concurrentie. De omzet per product is tot tien keer hoger dan bij concurrenten, volgens analyses van branchekenners.

De groei van Aldi is niet te stoppen. De keten wil tegen 2028 achthonderd nieuwe winkels openen in de VS, bovenop de 2.400 bestaande. In het VK groeide de omzet in 2023 met 16% en mikt Aldi op 1.500 Britse vestigingen. De gecombineerde omzet van Noord en Zuid lag in 2024 rond de $155 miljard.

Achter de bekende naam Lidl gaat een groter verhaal schuil. De Schwarz Groep is het moederbedrijf van zowel discounter Lidl als hypermarktketen Kaufland, en samen vormen ze de grootste retailer van Europa. De oorsprong ligt bij Josef Schwarz, die in de jaren dertig een groothandel in zuidvruchten opzette in Heilbronn. Zijn zoon Dieter Schwarz opende in 1973 de eerste Lidl-discountwinkel in Ludwigshafen en kopieerde bewust het succesmodel van Aldi.

Het verschil met Aldi zit in de schaal en diversificatie. Lidl alleen al draaide in 2024 een winkelomzet van €132,1 miljard, verspreid over zo'n 12.000 winkels in 32 landen. Kaufland, dat grotere supermarkten en hypermarkten exploiteert in Duitsland en Oost-Europa, voegde daar €35,2 miljard aan toe. In het boekjaar 2024 breidde de groep zijn winkelnetwerk uit met driehonderd nieuwe vestigingen en schiep twintigduizend nieuwe banen.

De Schwarz Groep is een familiebedrijf dat geen verantwoording aflegt aan de beurs, wat snelle strategische beslissingen mogelijk maakt. Oprichter Dieter Schwarz, inmiddels tachtig jaar, is een van de rijkste mensen van Europa maar beroemd om zijn extreme publiciteitsschuwheid.

Costco is de supermarkt waar je niet zomaar binnenloopt. Je hebt een lidmaatschapskaart nodig ($65 of $130 per jaar), je koopt alles in grote verpakkingen, en het assortiment is bewust beperkt tot zo'n 3.800 producten. Ter vergelijking: Walmart heeft er 140.000. Toch genereert dit ogenschijnlijk simpele model een omzet van bijna $270 miljard.

Het geheim zit in de marge. Costco hanteert een opslag van maximaal 14% op zijn producten, terwijl traditionele supermarkten vaak 25 tot 50% rekenen. De winst komt grotendeels uit de lidmaatschapsbijdragen: in het boekjaar 2025 brachten die $5,3 miljard op. Klanten blijven trouw omdat ze weten dat ze nergens goedkoper uit zijn voor bulkaankopen. De verlengingsgraad in de VS ligt op 92,3%.

Oprichters Jim Sinegal en Jeff Brotman openden in 1983 het eerste warehouse in Seattle. Costco was het eerste bedrijf ooit dat in minder dan zes jaar van nul naar $3 miljard omzet groeide. Vandaag telt de keten 923 vestigingen in 15 landen en is het 's werelds grootste verkoper van rundvlees, kip, biologische producten en wijn.

Op 2 juli 1962 opende Sam Walton een discountwinkel in Rogers, Arkansas, een stadje van amper tienduizend inwoners. Zijn idee was eenvoudig: verkoop merkproducten voor minder dan de concurrentie, en compenseer de lagere marge met hogere volumes. Dat idee is uitgegroeid tot het grootste bedrijf ter wereld gemeten naar omzet.

De cijfers zijn haast absurd. Walmart draaide in 2024 een omzet van $675,6 miljard, meer dan het bruto binnenlands product van landen als Zwitserland of Argentinië. Het bedrijf heeft 10.822 winkels in 19 landen, van de VS en Mexico tot China en Zuid-Afrika. Ruim 2,1 miljoen mensen werken er, meer dan bij welk ander privaat bedrijf ter wereld. In de VS is Walmart goed voor 9,4% van alle retailverkopen.

Toch is Walmart niet onaantastbaar. In Europa winnen discounters als Aldi en Lidl terrein, en online groeit Amazon sneller. Walmarts antwoord is een forse investering in e-commerce en bezorgdiensten. De online omzet groeit al jaren met dubbele cijfers. Tegelijk investeert het bedrijf in hogere lonen en betere arbeidsomstandigheden, een reactie op jarenlange kritiek dat Walmart zijn personeel te weinig betaalt.

Sam Walton overleed in 1992. Zijn erfgenamen bezitten nog altijd bijna de helft van de aandelen, waarmee de familie Walton tot de rijkste families ter wereld behoort.