12 Langste Woorden Ter Wereld
Het langste woord ter wereld telt 189.819 letters. Ja, je leest dat goed: honderdnegenentachtigduizend. Je bent ruim drie uur bezig om het hardop voor te lezen, en het past op geen enkel bord, geen enkel scherm en in geen enkel woordenboek. Het is de volledige scheikundige naam van het eiwit titine. Of het daadwerkelijk een 'woord' is, daarover bakkeleien taalkundigen al decennia.
Deze lijst van de 12 langste woorden ter wereld dekt het hele spectrum: van scheikundige formules en literaire monsters tot agglutinerende woordreuzen en plaatsnamen waar geen straatnaambord groot genoeg voor is. Het rankingcriterium is het aantal letters in het Latijnse alfabet. Bij woorden in andere schriftsystemen, zoals Sanskriet of Oudgrieks, tellen we de getranslitereerde versie.
Wat meteen opvalt: de langste woorden komen niet uit de talen die je misschien verwacht. Het Engels, Spaans en Frans scoren verrassend bescheiden. De echte kampioenen zijn talen als het Turks, Fins en Groenlands, die grammaticaal toestaan om bijna eindeloos woorden aan elkaar te plakken. Taalkundigen noemen dat 'agglutinatie', en het levert resultaten op waar je letterlijk uren mee zoet bent.
Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch
Op het eiland Anglesey in Noord-Wales staat een treinstation met een bordje dat langer is dan de perronbank ernaast. Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch is de langste plaatsnaam van Europa en trekt jaarlijks zo'n 200.000 bezoekers die vooral komen voor een foto met dat ene bord.
Het dorp heette oorspronkelijk gewoon Llanfairpwllgwyngyll, wat 'de kerk van Sint-Maria bij de poel van de witte hazelaar' betekent. In de jaren 1860 bedacht een lokale kleermaker de langere versie als publiciteitsstunt om meer treinreizigers naar het station te lokken. De toevoeging verwijst naar een draaikolk in de Straat van Menai en de nabijgelegen kapel van Sint Tysilio bij een rode grot. Het was, ruim voor het internettijdperk, een briljante marketingzet.
Bewoners zeggen gewoon Llanfairpwll of Llanfair PG. De volledige naam uitspreken kost de dame van het toeristenbureau dagelijks zo'n dertig keer moeite, vertelde ze aan reisjournalist Rick Steves. In 2015 ging Channel 4-weerman Liam Dutton wereldwijd viraal toen hij de naam feilloos uitsprak tijdens een weerbericht.
💡 Wist je dat? De naam bevat vier letters L achter elkaar, iets wat in geen enkele andere Europese plaatsnaam voorkomt.
Lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas
Stel je voor: je komt thuis van je eerste dag bij de Finse luchtmacht en iemand vraagt wat je doet voor de kost. Dit woord is het antwoord. Lentokonesuihkuturbiinimoottoriapumekaanikkoaliupseerioppilas betekent zoiets als 'leerling-onderofficier gespecialiseerd in de hulpwerktuigkunde van vliegtuigstraalturbines'. Met 61 letters is het een van de langste Finse woorden die daadwerkelijk in officieel gebruik was.
Het Fins is een agglutinerende taal, wat betekent dat je voorvoegsels, achtervoegsels, verbuigingen en samenstellingen vrijelijk aan elkaar kunt rijgen. Waar het Nederlands stopt bij 'arbeidsongeschiktheidsverzekeringsmaatschappij', gaat het Fins vrolijk door. De taal kent geen theoretische limiet op woordlengte. Volgens de Universiteit van Helsinki zijn samenstellingen van vijftig letters of meer in technische en militaire contexten niet ongewoon.
De functietitel is inmiddels niet meer in gebruik bij het Finse leger. De langste militaire term die wél nog actief is, telt maar liefst 71 tekens: vastatykistömaalinosoitustutkakalustojärjestelmäinsinöörierikoisupseeri. Dat is de titel voor een specialist in contra-artillerieradarsystemen. Misschien toch maar gewoon 'ingenieur' op je LinkedIn zetten.
💡 Wist je dat? Het Fins heeft ook het langst bekende palindroom dat als echt woord geldt: saippuakivikauppias (zeepsteenhandelaar), met 19 letters.
Vaðlaheiðarvegavinnuverkfærageymsluskúraútidyralyklakippuhringur
Een sleutelring. Dat is alles. Met 64 letters beschrijft dit IJslandse woord niets meer dan een ring aan een sleutelhanger, bedoeld voor de buitendeur van een gereedschapshok dat wordt gebruikt door wegonderhoudwerkers op een heuveltje genaamd Vaðlaheiði. De absurde specificiteit maakt het woord komisch, maar grammaticaal klopt het helemaal.
Het IJslands is een Germaanse taal die, net als het Duits en het Nederlands, samenstellingen toestaat. Maar waar het Duits af en toe een streepje plaatst en het Nederlands soms een spatie gebruikt, plakt het IJslands alles onverbiddelijk aan elkaar. Bovendien heeft het IJslands nauwelijks leenwoorden: waar wij 'computer' zeggen, gebruiken IJslanders tölva (getallengoochelaarster), en in plaats van 'telefoon' zeggen ze sími (draad). Die neiging om alles in eigen woorden uit te drukken levert soms flinke woordmonsters op.
De taalraad Íslensk málnefnd bewaakt die puristische traditie actief. Nieuwe begrippen krijgen consequent een IJslandse vertaling. Het resultaat is een taal die in de 21e eeuw nog grotendeels leesbaar is voor iemand die de middeleeuwse saga's kent.
💡 Wist je dat? IJslanders kunnen de Oudnoorse saga's uit de dertiende eeuw nog vrij goed lezen, omdat hun taal in duizend jaar opvallend weinig is veranderd.
Miinibaashkiminasiganibiitoosijiganibadagwiingweshiganibakwezhigan
Zesenzestig letters voor een blauwebessentaart. Dat is de charme van het Ojibwe, een Algonkische taal die wordt gesproken door de Anishinaabe-gemeenschappen in Canada en het noorden van de Verenigde Staten. De taal beschrijft niet zozeer wát iets is, maar hóe het is gemaakt: dit woord bevat referenties aan de bessen, het bakproces, het deeg en de vorm.
Ojibwe is een polysynthetische taal. Dat betekent dat één woord een hele zin aan betekenis kan dragen, inclusief het onderwerp, het werkwoord en het lijdend voorwerp. Een vliegtuig heet bijvoorbeeld bemisemagak, letterlijk 'ding dat vliegt'. Koffie is makade-mashkikiwaaboo: 'zwart geneesmiddeldrank'. Die beschrijvende aanpak levert woorden op die voor buitenstaanders onuitspreekbaar lijken, maar voor sprekers volkomen logisch zijn.
De UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger classificeert het Ojibwe als 'ernstig bedreigd'. In Minnesota en Wisconsin zijn nog naar schatting duizend moedertaalsprekers over, voornamelijk ouderen boven de zeventig. Immersie-scholen en initiatieven zoals de Ojibwe People's Dictionary van de University of Minnesota proberen de taal voor de volgende generatie te bewaren. Muzikant en komiek Michael Lyons gebruikt poppen om kinderen Ojibwe te leren, inclusief dit onwaarschijnlijk lange woord voor taart.
💡 Wist je dat? Het Ojibwe heeft geen leenwoord voor 'batterij' overgenomen, maar een eigen woord bedacht: ishkode-makakoons, letterlijk 'klein vuurdoosje'.
Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine
Het Turks is de kampioen van de achtervoegsels. Dit woord van 70 letters is opgebouwd uit de stam muvaffak (succesvol) met daar bovenop zeventien opeengestapelde suffixen die samen de betekenis stap voor stap transformeren. Elke toevoeging draait de betekenis een kwartslag: van 'succesvol' naar 'onsuccesvol', naar 'iemand die onsuccesvol maakt', naar 'iemand die wij misschien niet onsuccesvol kunnen maken', enzovoort.
Het resultaat is een woord dat in het Nederlands een hele bijzin nodig heeft: 'alsof je behoort tot diegenen die wij niet gemakkelijk tot makers van onsuccesvolle personen kunnen opleiden'. Probeer dat maar eens op een verjaardagskaart te krijgen. Het woord is daadwerkelijk gebruikt in een Turkse publicatie, al was het meer als taalkundige stunt dan als serieus proza.
Het Turks behoort tot de Turkse taalfamilie en is verwant aan het Azerbeidzjaans, Oezbeeks en Kazachs. Al deze talen zijn agglutinerend, wat betekent dat grammaticale informatie wordt uitgedrukt door achtervoegsels aan de stam te plakken. In theorie kent het Turks geen limiet op woordlengte. Maar in de praktijk houdt zelfs de meest geduldige Turk het bij een stuk of vijf suffixen per woord.
💡 Wist je dat? De Turkse taal heeft geen grammaticaal geslacht. Er is niet eens een apart woord voor 'hij' en 'zij': het persoonlijk voornaamwoord o dekt allebei.
Donaudampfschifffahrtselektrizitätenhauptbetriebswerkbauunterbeamtengesellschaft
Het Duits staat bekend om zijn Bandwurmwörter, letterlijk 'lintwormenwoorden'. Dit exemplaar van 79 letters was de naam van een daadwerkelijke club in het Wenen van voor de Tweede Wereldoorlog. De leden waren ondergeschikte ambtenaren van het hoofdkantoor van de elektrische afdeling van de Donaudampfschiffahrtsgesellschaft, de stoomvaartmaatschappij die passagiers over de Donau vervoerde. Het Guinness Book of Records erkende het in 1972 als het langste gepubliceerde Duitse woord.
De kracht van het Duits zit in de onbeperkte mogelijkheid om zelfstandige naamwoorden aan elkaar te schrijven. Waar het Engels 'beef labeling supervision duties delegation law' als losse woorden schrijft, smeedt het Duits alles aaneen tot Rindfleischetikettierungsüberwachungsaufgabenübertragungsgesetz (63 letters). Dat was overigens een échte wet, ingevoerd na de BSE-crisis, die in 2013 werd ingetrokken. Met het schrappen van de wet verdween ook het woord uit het juridisch vocabulaire.
De stelregel luidt: als je het kunt uitleggen, kun je er in het Duits één woord van maken. Dat levert in de bureaucratie en het rechtsverkeer geregeld monsters op. Maar ook in het dagelijks leven zijn samenstellingen van twintig letters heel gewoon. Handschuhschneeballwerfer ('iemand die sneeuwballen gooit met handschoenen aan', oftewel een lafaard) is er maar één voorbeeld van.
💡 Wist je dat? Na de Duitse spellinghervorming van 1996 kreeg het woord Schifffahrt drie f'en achter elkaar, waardoor het Donau-woord officieel één letter langer werd.
Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu
Op het Noordereiland van Nieuw-Zeeland, in de regio Hawke's Bay, staat een heuvel van 305 meter hoog met een naam die langer is dan de heuvel zelf. Met 85 letters is Taumatawhakatangihangakoauauotamateaturipukakapikimaungahoronukupokaiwhenuakitanatahu de langste plaatsnaam ter wereld, erkend door Guinness World Records.
De naam vertelt een verhaal. In de Māori-traditie verwijst hij naar de legendarische ontdekkingsreiziger Tamatea, bijgenaamd 'de man met de grote knieën'. Tamatea beklom de heuvel en speelde er op zijn fluit om zijn geliefde te herdenken. De volledige vertaling luidt zoiets als: 'de top waar Tamatea, de man met de grote knieën, de bergbeklimmer, de reiziger die tot hier kwam, op zijn fluit speelde voor zijn geliefde'. In het dagelijks gebruik zeggen Nieuw-Zeelanders gewoon Taumata.
In het Māori-alfabet zijn ng en wh digrafen die als enkele letters tellen. Dat betekent dat de naam in het Māori eigenlijk korter is dan hij in het Latijnse schrift lijkt. Het straatnaambord op de heuvel is desondanks een populaire toeristenbestemming geworden. Net als bij het Welshe Llanfairpwll begon de naam als praktische aanduiding, maar groeide hij uit tot een attractie op zich.
💡 Wist je dat? Er bestaan minstens drie verschillende spellingvarianten van de naam, waarvan sommige nog langer zijn dan de gangbare versie van 85 letters.
Tweedehandsemotorverkoopsmannevakbondstakingsvergaderingsameroeperstoespraakskrywerspersverklaringuitreikingsmediakonferensieaankondiging
Voor Nederlandstaligen is dit woord tegelijkertijd volkomen onleesbaar en verrassend herkenbaar. Tweedehandse... motor... verkoops... vakbond... staking... persverklaring... mediaconferentie. De bouwstenen zijn bijna identiek aan het Nederlands, maar het Afrikaans duwt ze met brute kracht in één woord van 136 letters. Het resultaat beschrijft de aankondiging van een persconferentie over de toespraak van iemand die oproept tot een vergadering van een vakbond van tweedehandsautoverkopers. Over een staking.
Het Afrikaans is een dochtertaal van het Nederlands, ontstaan uit de taal van de zeventiende-eeuwse kolonisten aan de Kaap. Net als het Nederlands en het Duits staat het samenstellingen toe, maar het Afrikaans gaat daarin nog een stap verder. Waar het Nederlands doorgaans een limiet voelt bij vier of vijf samenstellingen, kent het Afrikaans grammaticaal geen rem. Het is een van de elf officiële talen van Zuid-Afrika.
Of dit woord ooit in serieuze tekst is gebruikt, is overigens twijfelachtig. Het is eerder een taalkundig gedachte-experiment dat aantoont wat er mogelijk is binnen de regels van de grammatica. Maar technisch gezien klopt het helemaal, en dat maakt het niet minder indrukwekkend.
💡 Wist je dat? Het Afrikaans is de jongste Germaanse taal ter wereld en werd pas in 1925 als officiële taal erkend, toen het Standaard-Nederlands verving in de Zuid-Afrikaanse grondwet.
Nalunaarasuartaateeraaranngualioqatigiiffissualioriataallaqqissupilorujussuanngortartuinnakasinngortinniamisaalinnguatsiaraluallaqqooqigaminngamiaasiinngooq
Met 156 letters is dit Groenlandse woord een complete zin die in één adem, of liever gezegd in heel veel ademen, wordt uitgesproken. De ruwe vertaling luidt zoiets als: 'Er werd gemeld dat zij blijkbaar, God mag weten voor de hoeveelste keer, opnieuw hadden overwogen dat ik, ondanks mijn beklagenswaardige toestand, toch best bekwaam en vindingrijk kon worden geacht om een consortium op te zetten voor de oprichting van een reeks kleine radiostations.' Eén woord. Eén punt.
Het Groenlands, officieel Kalaallisut, is een Eskimo-Aleoetische taal die polysynthetisch is. Dat houdt in dat een enkel woord een volledige zin kan uitdrukken, inclusief onderwerp, werkwoord, lijdend voorwerp en tal van bijwoordelijke bepalingen. De taal bouwt betekenis op door morfemen (kleinste betekenisdragende eenheden) achter elkaar te stapelen. Het langste woord in het Groenlandse woordenboek is met 41 letters een stuk bescheidener.
Het 156-letterwoord is in de praktijk een tongbreker, geen alledaags taalgebruik. Maar het illustreert perfect hoe polysynthetische talen werken. Waar het Nederlands, Engels of Frans meerdere woorden en een hele bijzin nodig heeft, perst het Groenlands dezelfde informatie in één woordblok. Voor circa 50.000 sprekers in Groenland is dat geen curiositeit, maar gewoon hoe hun taal werkt.
💡 Wist je dat? Groenland heeft sinds 2009 Kalaallisut als enige officiële taal, waarmee het Deens als bestuurstaal werd vervangen.
Lopadotemachoselachogaleokranioleipsanodrimhypotrimmatosilphiokarabomelitokatakechymenokichlepikossyphophattoperisteralektryonoptekephalliokigklopeleiolagoiosiraiobaphetraganopterygon
In 391 voor Christus schreef de Atheense toneelschrijver Aristophanes een komedie genaamd Ekklesiazousai (De Vrouwenvolksvergadering), waarin vrouwen de macht overnemen in Athene. Halverwege het stuk laat hij een personage een fictief gerecht opsommen dat bestaat uit letterlijk alles: haai, merel, duif, haan, haas in wijn, honing en silphium (een kruid dat inmiddels is uitgestorven). Het resultaat is een woord van 171 Griekse letters, of 182 in de Latijnse transliteratie, en het langste woord dat ooit in de literatuur is gebruikt.
Het woord is satire in zijn puurste vorm. Aristophanes bespotte hiermee de overdaad en het snobisme van de Atheense bovenlaag, die steeds extravagantere gerechten bedachten. Het hele woord is in feite een menukaart in compactvorm: elk onderdeel verwijst naar een specifiek ingrediënt of bereidingswijze. Het woordenboek A Greek-English Lexicon omschrijft het nuchter als 'naam van een gerecht bestaande uit allerlei lekkernijen'.
Guinness World Records erkende het in 1990 als het langste woord dat ooit in de literatuur is verschenen. Het bijzondere is dat het woord, ondanks zijn 2.400 jaar oude leeftijd, nog steeds regelmatig opduikt in taalkundige lijstjes en quizzen. Aristophanes had waarschijnlijk niet kunnen bedenken dat zijn grap zo lang mee zou gaan.
💡 Wist je dat? Het kruid silphium, een van de ingrediënten in het fictieve gerecht, was in de oudheid zo waardevol dat het op Cyrenaïsche munten werd afgebeeld. Het is inmiddels uitgestorven, al beweren sommige botanici dat het in 2022 is herontdekt in Turkije.
Het Sanskrietwoord uit de Varadāmbikā Pariṇaya Campū
Het officiële Guinness World Record voor het langste woord staat op naam van een Sanskrietwoord van 195 tekens in het Devanagari-schrift, wat neerkomt op 428 letters wanneer je het in het Latijnse alfabet translitereert. Het woord verschijnt in de Varadāmbikā Pariṇaya Campū, een zestiende-eeuws werk van koningin Tirumalāmbā van het Vijayanagara-rijk in Zuid-India.
De tekst is een campū, een mengvorm van proza en poëzie, over het huwelijk van koning Achyuta Deva Raya. Het recordwoord verschijnt in een hoofdstuk over de Tuṇḍīra-regio, het huidige Tamil Nadu. Het hele hoofdstuk luidt: 'Onderweg passeerde hij het Tuṇḍīra-land.' Maar dat 'Tuṇḍīra-land' wordt voorafgegaan door 25 bijvoeglijke naamwoorden, waarvan er één buitenproportioneel lang is. Het beschrijft in bloemrijk detail hoe dorstige reizigers worden gelaafd door meisjes die kruiken met geurig water dragen, gezeten bij waterschuurtjes aan de voet van pas ontsproten mangobomen.
Sanskriet maakt dit mogelijk door zijn nagenoeg onbeperkte samenstelling. De taal combineert zelfstandige naamwoorden, bijvoeglijke naamwoorden en werkwoordsvormen in kettingen die theoretisch eindeloos kunnen worden. Het Monier-Williams Sanskrit Dictionary uit de jaren 1880 bevat ruim 180.000 trefwoorden, aanzienlijk meer dan vergelijkbare Griekse woordenboeken. Tirumalāmbā is een van de weinige vrouwelijke auteurs uit de Sanskrietliteratuur, wat haar werk extra opmerkelijk maakt.
💡 Wist je dat? De volledige Engelse vertaling van dit ene woord, zoals weergegeven door Guinness World Records, is een alinea van meer dan 80 woorden die leest als een gedicht over water, kamfer, muskus en lotushanden.
Methionylthreonylthreonyl(...)isoleucine
Titine is het grootste bekende eiwit in het menselijk lichaam. Het speelt een cruciale rol in de elasticiteit van spierweefsel en zorgt ervoor dat je spieren na samentrekking weer ontspannen. De volledige scheikundige naam van dit eiwit, opgesteld volgens de IUPAC-nomenclatuur (International Union of Pure and Applied Chemistry), begint met 'methionylthreonylthreonyl' en eindigt met 'isoleucine'. Wat daartussenin staat, vult 189.819 letters.
De naam is zo lang omdat eiwitten worden benoemd door de namen van alle aminozuren waaruit ze bestaan achter elkaar te plakken. Titine bestaat uit ongeveer 34.350 aminozuren, en elk aminozuur draagt een lettergreep bij aan de totale naam. Iemand die het woord hardop wil uitspreken, is daar volgens berekeningen ruim drieënhalf uur mee bezig. In 2012 ging een video viraal van iemand die precies dat probeerde.
De grote vraag is: telt dit als een woord? Taalkundigen en lexicografen zeggen overwegend nee. Scheikundige namen zijn formules die volgens vaste regels worden opgebouwd, geen woorden die in een woordenboek thuishoren of in een zin worden gebruikt. De Chemical Abstracts Service ontmoedigt sinds 1965 zelfs het gebruik van extreem lange systematische namen. Maar puur op basis van letteraantal is titine onbetwist de nummer één, en er zijn eiwitten denkbaar die nog grotere namen zouden opleveren.
💡 Wist je dat? Het DNA van tarwechromosoom 3B bevat bijna een miljard basenparen. Als je de chemische naam van één streng volledig zou uitschrijven, zou die circa acht miljard letters lang zijn.
Agglutinerende talen hebben een oneerlijk voordeel
Talen zijn grofweg op te delen in drie types als het gaat om woordvorming. Isolerende talen, zoals het Chinees, Thais en Vietnamees, zetten losse woorden naast elkaar en plakken ze zelden vast. Dat verklaart waarom het langste Vietnamese woord slechts zeven letters telt: nghiêng ('schuin'). Aan de andere kant van het spectrum staan agglutinerende talen, die grammaticale informatie uitdrukken door eindeloos achtervoegsels aan een stam te hangen. Het Turks, Fins, Hongaars en de Eskimo-Aleoetische talen zijn daar schoolvoorbeelden van.
Daartussenin zitten fusionele talen zoals het Duits, Nederlands en Afrikaans, die samenstellingen toestaan maar ook losse woorden gebruiken. Het Nederlands vormt moeiteloos woorden als 'arbeidsongeschiktheidsverzekeringsmaatschappij' (46 letters), maar voelt ergens rond de vijftig letters een natuurlijke grens. Het Duits en het Afrikaans schuiven die grens een stuk op.
De conclusie is helder: het zijn niet de meest gesproken talen die de langste woorden produceren, maar de talen met de meest flexibele grammatica. Engels en Frans, twee van de invloedrijkste talen ter wereld, scoren met respectievelijk 45 en 25 letters in hun langste woordenboekwoorden opvallend mager.
Scheikundige namen tellen niet voor iedereen mee
De titel 'langste woord ter wereld' hangt sterk af van je definitie van 'woord'. Als je systematische scheikundige namen meetelt, wint titine met bijna 190.000 letters en is de race gelopen. Maar de meeste lexicografen beschouwen zulke namen als formules, niet als woorden. Ze worden samengesteld volgens vaste regels van de IUPAC, staan in geen enkel woordenboek en worden door niemand in gewone zinnen gebruikt.
Guinness World Records hanteert een tussenoplossing. Het erkent het Sanskrietwoord als langste woord in de literatuur, omdat het daadwerkelijk in een gepubliceerd werk verschijnt. De scheikundige naam van titine wordt niet als 'woord' geclassificeerd. Tegelijk erkent Guinness wel plaatsnamen als woorden, wat de Māori-naam van die heuvel in Nieuw-Zeeland zijn officiële plek geeft.
Dan is er nog de categorie 'bewust gecreëerde' woorden. De Welshe plaatsnaam is in de negentiende eeuw opzettelijk verlengd als publiciteitsstunt. Het Engelse pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis (45 letters) werd in 1935 specifiek bedacht om het langste Engelse woord te zijn. Of zulke constructies 'tellen', is een discussie zonder eindpunt. Wat vaststaat: de grenzen van woordlengte zijn uiteindelijk de grenzen van grammatica, niet van betekenis.
Het langste Nederlandse woord is verrassend bescheiden
Met al die woordmonsters van 70, 136 of zelfs 189.819 letters is het goed om even terug te keren naar het thuisfront. Het langste woord in de Dikke Van Dale is meervoudigepersoonlijkheidsstoornis, met 35 letters. Bescheiden vergeleken met de internationale concurrentie, maar voor een fusionele taal niet gek.
In 2007 haalde kindercarnavalsoptochtvoorbereidingswerkzaamhedencomitéleden (60 letters) het Guinness Book of Records, geboren uit een wedstrijd van het tv-programma Lingo. Het woord haalde nooit de officiële woordenboeken. Een vaak aangehaald alternatief is aansprakelijkheidswaardevaststellingsveranderingen (50 letters), dat wél als gangbaar Nederlands geldt.
Het grappige is dat Nederlanders in het dagelijks leven veel langere samenstellingen gebruiken dan ze beseffen. Bestemmingsplanherziening (25 letters), arbeidsongeschiktheidsverzekering (33 letters), gemeenteraadsverkiezingsuitslag (32 letters): je leest ze zonder een keer met je ogen te knipperen. Dat is het verschil tussen theorie en praktijk. De theorie zegt dat het Nederlands onbeperkt samenstellingen toestaat. De praktijk zegt dat je ergens rond de 35 letters de lezer kwijtraakt.
Plaatsnamen spelen een eigen spel
Drie van de twaalf woorden in deze lijst zijn plaatsnamen: het Welshe dorp, de Nieuw-Zeelandse heuvel en, als je het streng neemt, het Groenlandse woord dat een locatiebeschrijving bevat. Plaatsnamen volgen andere regels dan gewone woorden. Ze hoeven niet in een woordenboek te staan, ze worden zelden in volledige zinnen gebruikt, en ze zijn soms bewust gecreëerd om lang te zijn.
Dat geldt zeker voor de Welshe naam, die in de jaren 1860 werd verlengd als marketingtruc. Maar de Māori-naam van Taumata is organisch ontstaan als een poëtische beschrijving van de plek. Beide staan in het Guinness Book of Records, zij het in verschillende categorieën. De officiële ceremoniële naam van Bangkok telt overigens 168 tekens in Thaise schrifttekens, waarmee de Thaise hoofdstad technisch gezien de langste plaatsnaam ter wereld heeft, afhankelijk van hoe je telt.
Wat plaatsnamen zo fascinerend maakt, is dat ze vaak de enige context zijn waarin mensen in contact komen met extreem lange woorden. Niemand gebruikt de scheikundige naam van titine, en het Turkse woordmonster verschijnt in geen enkel gesprek. Maar de borden in Wales en Nieuw-Zeeland zijn tastbaar, fotografeerbaar en deelbaar op Instagram. Het langste woord ter wereld mag dan een scheikundige formule zijn, het langste woord dat mensen onthouden is bijna altijd een plaatsnaam.